Quy định về chuyển lỗ 2026 mà doanh nghiệp cần biết

Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, việc phát sinh lỗ là điều không doanh nghiệp nào mong muốn nhưng lại xảy ra rất phổ biến. Để hỗ trợ doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính, pháp luật thuế cho phép doanh nghiệp được kết chuyển số lỗ này sang các năm sau để giảm trừ thu nhập tính thuế. Năm 2026, với việc áp dụng Luật Thuế TNDN 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã dẫn tới các quy định về xác định và chuyển lỗ mới. Dưới đây là bài viết tổng hợp “Quy định về chuyển lỗ 2026 mà doanh nghiệp cần biết” do Findlaw Asia biên soạn.

1. Căn cứ pháp lý

Quy định về chuyển lỗ 2026 được đề cập trong:

• Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp 2025
• Nghị định 320/2025/NĐ-CP

2. Lỗ là gì và nguyên tắc chuyển lỗ năm 2026

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, lỗ phát sinh trong kỳ tính thuế là số chênh lệch âm về thu nhập tính thuế chưa bao gồm các khoản lỗ được kết chuyển từ các năm trước chuyển sang.

Nguyên tắc chuyển lỗ được pháp luật quy định rất chặt chẽ, cụ thể như sau:

• Thứ nhất, doanh nghiệp có quyền được chuyển lỗ. Cụ thể nếu doanh nghiệp có lỗ được chuyển lỗ sang năm sau; số lỗ này được trừ vào thu nhập chịu thuế.
• Thứ hai, về cách chuyển lỗ đúng luật, doanh nghiệp sau khi quyết toán thuế mà bị lỗ thì phải chuyển toàn bộ và liên tục số lỗ vào thu nhập chịu thuế của những năm tiếp theo. Ví dụ, doanh nghiệp còn dư 1 tỷ đồng tiền lỗ từ năm 1 thì bắt buộc phải chuyển 1 tỷ lỗ này sang năm 2 và chuyển liên tục không được nghỉ năm nào, cho đến khi bù hết lỗ hoặc hết thời hạn 5 năm. Doanh nghiệp không được quyền thấy năm tiếp theo lãi ít nên giấu lỗ không bù để đợi đến năm nào lãi nhiều mới bù.
• Thứ ba, doanh nghiệp được quyền tự xác định số lỗ dựa trên sổ sách. Tuy nhiên, nếu cơ quan thuế thanh tra và phát hiện mức lỗ thực tế khác với mức lỗ tự khai thì doanh nghiệp bắt buộc phải lấy số liệu của cơ quan thuế làm chuẩn. Đặc biệt, dù số lỗ bị điều chỉnh, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ nguyên tắc chuyển lỗ toàn bộ và liên tục trong tối đa 05 năm. Ví dụ: Doanh nghiệp khai lỗ 3 tỷ nhưng thanh tra kiểm tra phát hiện ra số lỗ thực tế chỉ là 2 tỷ thì doanh nghiệp bắt buộc phải lấy 2 tỷ làm chuẩn. Và vẫn phải tiếp tục bù lỗ dựa trên con số mới là lỗ 2 tỷ và không được lấy lý do “bị thuế tính lại” để xin hoãn hay làm lại từ đầu.

Tóm lại, lỗ là khi chi phí của doanh nghiệp lớn hơn doanh thu. Nếu năm nay doanh nghiệp bị lỗ, pháp luật cho phép doanh nghiệp lấy số tiền lỗ đó trừ vào phần tiền lãi của các năm sau để giảm bớt tiền thuế phải nộp. Nhưng phải trừ liên tục năm này qua năm khác và không được ngắt quãng hay để dành lỗ.

3. Thời gian chuyển lỗ tối đa là bao lâu?

Theo Điều 16 Luật Thuế TNDN 2025 và Điều 7 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, thời gian được chuyển lỗ tính liên tục không quá 05 năm, kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ.

Trong quá trình hoạt động, trường hợp trong thời gian đang chuyển lỗ mà doanh nghiệp lại phát sinh tiếp số lỗ mới, thì số lỗ mới phát sinh này (không bao gồm số lỗ của kỳ trước chuyển sang) cũng sẽ được chuyển lỗ toàn bộ và liên tục không quá 05 năm, kể từ năm tiếp theo năm phát sinh khoản lỗ mới đó.

Doanh nghiệp cần lưu ý: Nếu quá thời hạn 05 năm kể từ năm tiếp theo năm phát sinh lỗ, mà số lỗ phát sinh chưa được chuyển hết thì sẽ không được chuyển số dư lỗ đó vào thu nhập của các năm tiếp theo nữa.

Tóm lại, doanh nghiệp chỉ có tối đa 5 năm (tính từ năm ngay sau năm bị lỗ) để trừ dần số lỗ đó vào tiền lãi. Nếu sau 5 năm mà vẫn chưa trừ hết khoản lỗ cũ thì phần lỗ còn dư coi như mất trắng, không được dùng để giảm thuế TNDN cho các năm sau.

4. Quy định về chuyển lỗ trong một số trường hợp đặc thù

Bên cạnh nguyên tắc chung, Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã hướng dẫn chi tiết cách xử lý chuyển lỗ cho các trường hợp đặc thù:

4.1. Chuyển lỗ giữa các quý và năm

Doanh nghiệp có số lỗ giữa các quý trong cùng một năm thì được bù trừ số lỗ của quý trước vào các quý tiếp theo của năm đó. Doanh nghiệp thực hiện tạm thời chuyển lỗ vào thu nhập của các quý khi xác định số thuế tạm nộp theo quý và chuyển chính thức vào năm khi lập tờ khai quyết toán thuế năm. Khi quyết toán, doanh nghiệp xác định số lỗ của cả năm và chuyển toàn bộ, liên tục vào thu nhập chịu thuế của những năm tiếp theo.

4.2. Lỗ từ hoạt động liên quan đến khoáng sản

Doanh nghiệp có lỗ từ hoạt động chuyển nhượng dự án thăm dò, khai thác khoáng sản; chuyển nhượng quyền tham gia dự án thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản thì được chuyển lỗ sang năm sau vào đúng thu nhập chịu thuế của hoạt động đó. Thời gian chuyển lỗ cho hoạt động này vẫn áp dụng nguyên tắc liên tục không quá 05 năm.

Nghĩa là, khoản lỗ ở mảng nào chỉ được trừ vào đúng lãi của mảng đó, không được lấy lãi mảng khác đắp vào đối với các hoạt động liên quan đến khoáng sản.

4.3. Chuyển lỗ khi tổ chức lại doanh nghiệp

Doanh nghiệp chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển đổi chủ sở hữu, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách sau khi thực hiện quyết toán thuế mà có lỗ thì số lỗ này phải được theo dõi chi tiết theo năm phát sinh. Số lỗ đó được bù trừ vào thu nhập cùng năm của doanh nghiệp sau khi chuyển đổi, sáp nhập, hợp nhất hoặc được tiếp tục chuyển lỗ vào các năm tiếp theo để đảm bảo nguyên tắc chuyển lỗ liên tục không quá 05 năm. Trong trường hợp chia, tách doanh nghiệp, số lỗ phát sinh trước khi chia, tách đang còn trong thời gian chuyển lỗ sẽ được phân bổ cho các doanh nghiệp mới theo tỷ lệ vốn chủ sở hữu được chia, tách. Ví dụ:

• Trường hợp sáp nhập: Công ty A đang có khoản lỗ 2 tỷ đồng. Đầu năm 2026, Công ty A sáp nhập vào Công ty B thì Công ty B sẽ được giữ nguyên 2 tỷ tiền lỗ của A về để trừ vào tiền lãi của B.
• Trường hợp chia tách: Công ty A đang có khoản lỗ 10 tỷ đồng. Sau đó, công ty A tách thành Công ty Y (chiếm 60% vốn chủ sở hữu) và Công ty Z (chiếm 40% vốn chủ sở hữu). Lúc này, khoản lỗ 10 tỷ sẽ được chia ra như sau. Công ty Y có 6 tỷ lỗ, Công ty Z có 4 tỷ lỗ.

5. Quy định chuyển tiếp đối với số lỗ trước năm 2026

Luật Thuế TNDN 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025. Vậy số dư lỗ phát sinh trước thời điểm đó sẽ được xử lý ra sao?

Điều 25 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định doanh nghiệp có số lỗ phát sinh trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực thi hành (bao gồm cả số lỗ từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư) nếu vẫn còn trong thời hạn chuyển lỗ thì tiếp tục được chuyển lỗ theo quy định tại Nghị định này cho thời gian còn lại. Tuy nhiên, số lỗ từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư của các kỳ trước sẽ không được chuyển bù trừ vào phần lãi từ hoạt động sản xuất, kinh doanh đang được hưởng ưu đãi thuế.

Doanh nghiệp cần nắm vững “Quy định về chuyển lỗ 2026” vì đây chìa khóa quan trọng để tự bảo vệ được quyền lợi hợp pháp và tối ưu hóa chi phí thuế TNDN của mình.

Quỳnh Anh