Thuế hộ kinh doanh 2026: Tự xác định doanh thu và kê khai nộp thuế

Quy định về thuế hộ kinh doanh 2026 sẽ có thay đổi lớn khi bỏ hoàn toàn thuế khoán, cho phép hộ kinh doanh tự xác định doanh thu thực tế để kê khai và nộp thuế minh bạch hơn.

1. Quy định mới về thuế hộ kinh doanh 2026 và ngưỡng chịu thuế đề xuất:

Bộ Tài chính hiện đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định mới quy định việc kê khai, tính thuế và sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Đây được xem là một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý thuế tại Việt Nam, khi lần đầu tiên có một văn bản quy phạm pháp luật riêng biệt dành cho nhóm đối tượng này, tách khỏi các quy định chung của Luật Quản lý thuế hiện hành. Điểm nhấn đáng chú ý nhất chính là lộ trình áp dụng thuế hộ kinh doanh 2026 theo phương thức tự kê khai thay vì áp mức thuế khoán như trước đây.

Thuế hộ kinh doanh 2026: Tự xác định doanh thu và kê khai nộp thuế

Theo nội dung dự thảo, một trong những thay đổi nhận được sự quan tâm lớn nhất là việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế. Hiện nay, các hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên mới phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, Chính phủ đã đề xuất nâng mức ngưỡng này lên 500 triệu đồng/năm. Điều này đồng nghĩa với việc từ ngày 1/1/2026, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ căn cứ vào doanh thu thực tế hàng năm để tự xác định mình có thuộc đối tượng phải nộp thuế hay không. Việc nâng ngưỡng chịu thuế không chỉ giúp giảm áp lực tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ mà còn phù hợp với biến động của giá cả và thị trường trong những năm qua.

Cơ chế mới về thuế hộ kinh doanh 2026 yêu cầu người nộp thuế phải đề cao tính tự giác và trung thực. Hộ kinh doanh cần tự theo dõi sát sao dòng tiền, doanh số bán hàng để tính toán số tiền thuế phải nộp. Trong trường hợp doanh thu dưới mức quy định, họ vẫn cần thực hiện các thủ tục kê khai doanh thu chậm nhất vào ngày 31/1 của năm tiếp theo để cơ quan thuế nắm bắt và quản lý dữ liệu.

2. Cách thức kê khai và sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2026:

Hệ thống hóa đơn điện tử sẽ đóng vai trò xương sống trong việc triển khai chính sách thuế hộ kinh doanh 2026. Dự thảo quy định rõ rệt về việc phân loại đối tượng sử dụng hóa đơn để tối ưu hóa công tác quản lý. Cụ thể, những hộ kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử được khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Đối với những hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng, việc sử dụng hóa đơn điện tử không mang tính bắt buộc nhưng vẫn được cơ quan quản lý khuyến khích áp dụng. Nếu hộ kinh doanh có đầy đủ hạ tầng công nghệ thông tin và nhu cầu minh bạch hóa hoạt động, họ hoàn toàn có thể đăng ký sử dụng. Lợi ích lớn nhất khi sử dụng hóa đơn điện tử là hệ thống công nghệ thông tin của ngành thuế sẽ hỗ trợ tự động xác định các loại thuế cần nộp như thuế giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân, hay thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên dữ liệu hóa đơn đã xuất.

Ngược lại, với những trường hợp không sử dụng hóa đơn điện tử, hộ kinh doanh sẽ phải tự thực hiện các bước tính toán và xác định số thuế phải nộp một cách độc lập. Điều này đòi hỏi chủ hộ kinh doanh phải trang bị kiến thức cơ bản về kế toán hoặc sử dụng các phần mềm hỗ trợ. Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế và nộp tiền thuế cũng được quy định rõ ràng: thuế giá trị gia tăng nộp theo tháng hoặc quý, còn thuế thu nhập cá nhân dựa trên lợi nhuận sẽ được khai theo năm. Sự rõ ràng trong cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 được kỳ vọng sẽ giảm bớt sự chồng chéo và nhầm lẫn trong quá trình thực hiện nghĩa vụ ngân sách.

3. Lợi ích của việc chuyển đổi sang cơ chế tự kê khai thuế:

Việc thay đổi phương thức quản lý thuế hộ kinh doanh 2026 từ thuế khoán sang tự kê khai mang lại nhiều giá trị tích cực cho cả người dân và nhà nước. Trước hết, nó tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng. Trong quá khứ, cơ chế thuế khoán đôi khi tạo ra kẽ hở khiến các hộ kinh doanh quy mô lớn nhận được ưu đãi nhiều hơn so với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi chuyển sang kê khai dựa trên doanh thu thực tế, mọi thực thể kinh doanh đều đứng trên một mặt bằng chung về nghĩa vụ thuế.

Thứ hai, chính sách thuế hộ kinh doanh 2026 thúc đẩy quá trình chuyên nghiệp hóa. Để kê khai chính xác, các hộ kinh doanh buộc phải hoàn thiện hệ thống sổ sách kế toán, lưu trữ chứng từ đầu vào và đầu ra một cách khoa học. Đây là bước đệm quan trọng để các hộ kinh doanh có đủ năng lực chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp trong tương lai. Khi trở thành doanh nghiệp, họ sẽ dễ dàng hơn trong việc tiếp cận các nguồn vốn tín dụng từ ngân hàng, tham gia vào chuỗi cung ứng lớn và được pháp luật bảo vệ quyền lợi chặt chẽ hơn.

Cuối cùng, cơ chế này giúp cơ quan thuế kiểm soát chính xác nguồn thu, hạn chế tối đa tình trạng thất thu ngân sách nhà nước. Dữ liệu được cập nhật liên tục qua hệ thống hóa đơn điện tử giúp việc hậu kiểm trở nên đơn giản và hiệu quả hơn, thay vì phải dựa vào các đoàn thanh tra định kỳ tốn kém thời gian và nhân lực.

Kim Rin