Nguyên tắc áp dụng ưu đãi đầu tư theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gay gắt, việc hiểu và áp dụng đúng quy định về ưu đãi đầu tư không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mà còn tối ưu chiến lược phát triển dài hạn. Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP đã thiết lập các nguyên tắc mang tính hệ thống, làm rõ cách xác định mức hưởng, cơ chế lựa chọn và kế thừa ưu đãi đầu tư trong từng trường hợp cụ thể. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để nhà đầu tư chủ động khai thác tối đa lợi ích từ chính sách.

1. Quy đổi mức ưu đãi theo quy mô và hiệu quả dự án

Căn cứ khoản 1 Điều 20 dẫn chiếu khoản 3 Điều 19 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, pháp luật cho phép áp dụng mức ưu đãi đầu tư cao nhất đối với các dự án có quy mô lớn và tác động mạnh đến nền kinh tế. Tuy nhiên, cơ chế này không áp dụng một cách tự động mà đặt ra những điều kiện rất chặt chẽ nhằm đảm bảo tính thực chất của dự án.

Cụ thể, dự án phải có tổng vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên và phải giải ngân tối thiểu 6.000 tỷ đồng trong thời hạn 03 năm kể từ thời điểm được cấp phép. Đồng thời, dự án phải đạt một trong hai tiêu chí quan trọng là doanh thu tối thiểu 10.000 tỷ đồng mỗi năm trong vòng 03 năm kể từ năm có doanh thu hoặc sử dụng từ 3.000 lao động thường xuyên trở lên trong cùng thời hạn.

     - Dự án quy mô lớn được áp dụng mức ưu đãi tương đương địa bàn đặc biệt khó khăn

     - Điều kiện đi kèm không chỉ là vốn mà còn là hiệu quả và khả năng tạo việc làm

Quy định này cho thấy chính sách ưu đãi đầu tư không chạy theo số lượng mà tập trung vào các dự án có khả năng tạo ra giá trị kinh tế bền vững.

2. Ưu đãi gắn với yếu tố xã hội và sử dụng lao động

Khoản 2 Điều 20, trên cơ sở dẫn chiếu khoản 5 và khoản 6 Điều 19 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, mở rộng phạm vi áp dụng ưu đãi đầu tư đối với các dự án có đóng góp xã hội rõ rệt.

Đối với dự án tại khu vực nông thôn, điều kiện quan trọng là phải sử dụng từ 500 lao động thường xuyên bình quân hằng năm trở lên. Pháp luật đồng thời loại trừ lao động không trọn thời gian và lao động có hợp đồng dưới 12 tháng nhằm đảm bảo tính ổn định của lực lượng lao động.

Đối với dự án sử dụng người khuyết tật, tỷ lệ tối thiểu phải đạt từ 30 phần trăm tổng số lao động thường xuyên, phù hợp với quy định của pháp luật lao động và pháp luật về người khuyết tật.

     - Ưu đãi không chỉ dựa vào lợi nhuận mà còn dựa vào tác động xã hội

     - Điều kiện lao động được quy định cụ thể để tránh hình thức

Qua đó, chính sách ưu đãi đầu tư đã gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Nguyên tắc áp dụng ưu đãi đầu tư theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP

3. Cơ chế nâng mức ưu đãi khi hội tụ nhiều điều kiện

Theo khoản 3 Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, trường hợp dự án vừa thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư vừa được thực hiện tại địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn thì sẽ được nâng lên mức ưu đãi đầu tư tương đương địa bàn đặc biệt khó khăn.

Cơ chế này thể hiện rõ nguyên tắc cộng hưởng trong chính sách ưu đãi. Khi dự án đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí, mức ưu đãi không dừng lại ở mức cơ bản mà được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn cho nhà đầu tư.

     - Kết hợp đúng ngành nghề và địa bàn giúp tăng mức ưu đãi

     - Chính sách khuyến khích định hướng đầu tư có chọn lọc

Điều này tạo ra lợi thế đáng kể nếu nhà đầu tư có chiến lược lựa chọn lĩnh vực và địa điểm phù hợp để tận dụng tối đa ưu đãi đầu tư.

4. Quyền lựa chọn mức ưu đãi và cách xác định mức hưởng

Khoản 4 và khoản 5 Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn áp dụng ưu đãi đầu tư trên thực tế.

Theo đó, mức ưu đãi cụ thể sẽ được triển khai thông qua các quy định của pháp luật về thuế, kế toán và đất đai. Điều này giúp đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và tạo cơ sở để áp dụng trực tiếp vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt, trong trường hợp một dự án đồng thời đáp ứng nhiều điều kiện hưởng ưu đãi khác nhau trong cùng một thời gian, nhà đầu tư được quyền lựa chọn mức ưu đãi cao nhất.

     - Nhà đầu tư có quyền chủ động lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất

     - Tránh chồng chéo và xung đột khi áp dụng nhiều chính sách

Quy định này góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tối ưu hóa lợi ích từ chính sách ưu đãi đầu tư.

5. Kế thừa ưu đãi khi tái cấu trúc và chuyển nhượng dự án

Khoản 6 Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về việc duy trì ưu đãi đầu tư trong các trường hợp thay đổi cấu trúc doanh nghiệp hoặc dự án.

Theo đó, tổ chức kinh tế được hình thành từ việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc chuyển đổi loại hình tổ chức, cũng như nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án, sẽ được kế thừa các ưu đãi đã áp dụng trước đó nếu vẫn đáp ứng điều kiện.

Trong trường hợp chia tách dự án, từng phần dự án sẽ tiếp tục hưởng ưu đãi tương ứng với điều kiện mà phần đó đáp ứng, nhưng chỉ trong thời gian còn lại. Ngược lại, khi sáp nhập, các ưu đãi có thể tiếp tục được áp dụng theo từng điều kiện riêng biệt nếu vẫn phù hợp.

     - Ưu đãi không bị mất khi thay đổi cấu trúc doanh nghiệp

     - Thời gian hưởng ưu đãi được tính theo phần còn lại của dự án

Quy định này giúp đảm bảo tính liên tục và ổn định của chính sách ưu đãi đầu tư trong suốt vòng đời dự án.

6. Bảo đảm ổn định ưu đãi khi thay đổi quy hoạch

Khoản 7 Điều 20 Nghị định 96/2026/NĐ-CP đặt ra nguyên tắc bảo vệ nhà đầu tư trong trường hợp có sự thay đổi quy hoạch hoặc chấm dứt hoạt động của khu công nghiệp, khu chế xuất hoặc khu chức năng tương tự.

Theo quy định, các dự án đang hoạt động trong các khu này vẫn tiếp tục được hưởng ưu đãi đầu tư theo các văn bản đã được cấp như Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc các văn bản pháp lý tương đương. Ngoài ra, nhà đầu tư còn có thể áp dụng quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm thực hiện đầu tư.

     - Không bị cắt ưu đãi khi thay đổi quy hoạch

     - Bảo đảm tính ổn định và niềm tin pháp lý cho nhà đầu tư

Đây là một nguyên tắc quan trọng nhằm duy trì môi trường đầu tư ổn định, đặc biệt đối với các dự án dài hạn.

Trúc Quỳnh