Cơ chế đánh giá, xếp loại chất lượng công chức từ 01/01/2026 có gì thay đổi?

Từ ngày 01/01/2026, cơ chế đánh giá, xếp loại chất lượng công chức chính thức được áp dụng theo quy định mới của Chính phủ, với nhiều thay đổi quan trọng so với trước đây. Việc sửa đổi cơ chế đánh giá không chỉ nhằm khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, nể nang, mà còn hướng tới nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, gắn đánh giá với hiệu quả công việc thực chất.

1. Đổi mới cách tiếp cận trong đánh giá công chức

Theo cơ chế mới, việc đánh giá xếp loại chất lượng công chức không còn dừng lại ở việc nhận xét chung chung, mà được thực hiện trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ, sản phẩm công việc cụ thể và mức độ hoàn thành chức trách được giao. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ đánh giá cảm tính sang đánh giá dựa trên kết quả đầu ra.

1.1. Gắn đánh giá với vị trí việc làm và nhiệm vụ được giao

Một điểm thay đổi đáng chú ý từ năm 2026 là việc đánh giá công chức phải gắn chặt với vị trí việc làm. Mỗi công chức được đánh giá dựa trên chức danh, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể, thay vì áp dụng tiêu chí chung cho mọi đối tượng. Cách tiếp cận này giúp việc đánh giá phản ánh đúng năng lực, trách nhiệm và mức độ đóng góp của từng cá nhân.

Cơ chế đánh giá, xếp loại chất lượng công chức từ 01/01/2026 có gì thay đổi?

1.2. Bổ sung tiêu chí đánh giá theo sản phẩm, tiến độ công việc

Cơ chế mới nhấn mạnh việc đánh giá dựa trên sản phẩm công việc hoàn thành, tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Công chức không hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn, để xảy ra sai sót, kéo dài hồ sơ hoặc gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp sẽ bị xem xét đánh giá ở mức thấp hơn, kể cả khi không vi phạm kỷ luật.

1.3. Siết chặt điều kiện xếp loại “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”

Từ 01/01/2026, điều kiện để được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được quy định chặt chẽ hơn. Công chức muốn đạt mức này phải có kết quả công việc nổi bật, có sáng kiến, giải pháp mang lại hiệu quả rõ rệt, đồng thời không để xảy ra sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Việc “cào bằng” tỷ lệ hoàn thành xuất sắc như trước sẽ từng bước được khắc phục.

1.4. Đánh giá công chức gắn với trách nhiệm người đứng đầu

Cơ chế mới cũng làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong công tác đánh giá, xếp loại công chức. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về tính khách quan, trung thực của kết quả đánh giá; trường hợp để xảy ra tình trạng đánh giá không đúng thực chất, nể nang hoặc chạy theo thành tích sẽ bị xem xét trách nhiệm theo quy định.

1.5. Kết quả đánh giá là căn cứ cho công tác cán bộ

Kết quả đánh giá xếp loại chất lượng công chức từ 01/01/2026 được sử dụng làm căn cứ quan trọng trong nhiều khâu của công tác cán bộ như: bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, bổ nhiệm, nâng ngạch, nâng lương và xem xét kỷ luật. Công chức có kết quả đánh giá thấp liên tiếp sẽ bị xem xét điều chuyển vị trí công tác hoặc xử lý theo quy định.

1.6. Hạn chế tình trạng đánh giá hình thức, nể nang

Việc hoàn thiện cơ chế đánh giá mới được kỳ vọng sẽ giảm thiểu tình trạng đánh giá hình thức, nể nang, dĩ hòa vi quý vốn tồn tại trong thời gian dài. Khi đánh giá gắn với kết quả công việc và trách nhiệm cá nhân, công chức buộc phải nâng cao ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và chất lượng phục vụ người dân.

2. Ý nghĩa của cơ chế đánh giá mới đối với nền công vụ

Cơ chế đánh giá, xếp loại chất lượng công chức từ năm 2026 không chỉ là công cụ quản lý nhân sự mà còn là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, trách nhiệm, kỷ cương và hiệu quả. Việc đánh giá đúng, đánh giá trúng sẽ tạo động lực cho công chức làm việc tốt hơn, đồng thời sàng lọc những trường hợp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Nguyễn Tuấn