Các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân 2026

Việc xác định chính xác các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân năm 2026 là nghĩa vụ bắt buộc của người dân. Bài viết cập nhật chi tiết 10 nhóm thu nhập chịu thuế theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Bước sang năm 2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 (Luật số 109/2025/QH15) đã chính thức đi vào hiệu lực với nhiều cập nhật nhằm minh bạch hóa nguồn thu và đảm bảo công bằng xã hội. Đối với kế toán doanh nghiệp và mọi người lao động, việc nắm vững Điều 3 của Luật này là "chìa khóa" để thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai và nộp thuế. Dưới đây là phân tích chi tiết các nhóm thu nhập nằm trong diện chịu sự điều chỉnh của pháp luật hiện hành.

1. Tổng quan về quy định thu nhập chịu thuế năm 2026

Theo tinh thần của Luật mới, phạm vi thu nhập chịu thuế vẫn bao quát hầu hết các nguồn thu nhập phát sinh hợp pháp của cá nhân trong nền kinh tế. Mục tiêu là đảm bảo rằng mọi cá nhân có thu nhập từ mức trung bình khá trở lên đều phải có đóng góp tương ứng vào ngân sách nhà nước.

Các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân 2026

Nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân không chỉ giới hạn ở tiền lương hàng tháng mà còn mở rộng ra các hoạt động đầu tư, kinh doanh và các khoản thu nhập bất thường khác. Việc phân loại đúng nguồn thu nhập sẽ giúp người nộp thuế áp dụng đúng thuế suất (biểu lũy tiến từng phần hay biểu toàn phần), từ đó tối ưu hóa số tiền thuế phải nộp.

2. Chi tiết 10 nhóm thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân theo Điều 3

Căn cứ Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, có 10 loại thu nhập chính mà người nộp thuế cần kê khai:

- Thu nhập từ kinh doanh Đây là khoản thu nhập bao gồm doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề. Đáng chú ý, thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề (như bác sĩ, luật sư, kiến trúc sư...) cũng thuộc nhóm này. Lưu ý: Thu nhập từ kinh doanh của cá nhân có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân;

- Thu nhập từ tiền lương, tiền công Đây là nhóm thu nhập phổ biến nhất. Thu nhập chịu thuế bao gồm tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công dưới các hình thức bằng tiền hoặc không bằng tiền. Các khoản phụ cấp, trợ cấp (trừ một số khoản được miễn theo quy định như trợ cấp độc hại, trợ cấp tai nạn lao động...) và tiền thưởng đều phải tính vào thu nhập chịu thuế;

3. Thu nhập từ đầu tư vốn Trong bối cảnh thị trường tài chính phát triển năm 2026, các khoản thu từ tiền lãi cho vay, lợi tức cổ phần, và thu nhập từ đầu tư vốn dưới các hình thức khác (bao gồm cả trái phiếu, chứng chỉ quỹ) đều là đối tượng của thuế thu nhập cá nhân;

- Thu nhập từ chuyển nhượng vốn Bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn góp trong các tổ chức kinh tế; chuyển nhượng chứng khoán; và chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác;

- Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản Bất kỳ khoản thu nhập nào từ việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; quyền sở hữu hoặc sử dụng nhà ở đều phải chịu thuế. Điều này áp dụng cho cả bất động sản hình thành trong tương lai;

- Thu nhập từ trúng thưởng Các khoản tiền hoặc hiện vật nhận được dưới các hình thức: trúng thưởng xổ số (Vietlott, kiến thiết...), trúng thưởng khuyến mại, cá cược, casino, trò chơi có thưởng... đều bị đánh thuế nếu giá trị giải thưởng vượt mức quy định (thường là trên 10 triệu đồng/lần trúng thưởng);

- Thu nhập từ bản quyền Bao gồm thu nhập từ chuyển giao, chuyển quyền sử dụng các đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ, thu nhập từ chuyển giao công nghệ;

- Thu nhập từ nhượng quyền thương mại Đây là khoản thu nhập mà cá nhân nhận được từ các hợp đồng nhượng quyền thương mại theo quy định của Luật Thương mại;

- Thu nhập từ nhận thừa kế Nếu bạn nhận thừa kế là chứng khoán, phần vốn góp, bất động sản, hoặc tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu/sử dụng, bạn sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với giá trị tài sản đó;

- Thu nhập từ nhận quà tặng Tương tự như thừa kế, quà tặng là chứng khoán, vốn góp, bất động sản, tài sản phải đăng ký sở hữu cũng thuộc diện chịu thuế.

3. Tại sao cần phân biệt rõ các loại thu nhập?

Việc Luật quy định chi tiết 10 nhóm thu nhập giúp ngăn chặn tình trạng "đánh đồng" thuế suất. Ví dụ, thu nhập từ tiền lương chịu thuế theo biểu lũy tiến (thu nhập càng cao thuế càng cao, tối đa 35%), trong khi thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản hay đầu tư vốn thường chịu mức thuế suất cố định (ví dụ 2% hoặc 5%).

Do đó, hiểu rõ bản chất khoản tiền mình nhận được thuộc nhóm nào trong Điều 3 là bước đầu tiên để bảo vệ quyền lợi tài chính của bản thân. Nếu có sự nhầm lẫn, người nộp thuế thu nhập cá nhân có thể sẽ phải nộp số tiền lớn hơn mức quy định hoặc gặp rắc rối khi cơ quan thuế kiểm tra sau này.

Kim Rin