Chuyên gia, nhà khoa học được miễn, giảm thuế TNCN như thế nào?

Nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, pháp luật hiện hành đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với chuyên gia, nhà khoa học. Dưới đây là các nội dung đáng chú ý theo quy định mới nhất.

1. Đối tượng được hưởng ưu đãi thuế TNCN

Căn cứ khoản 2 Điều 8 Nghị định 20/2026/NĐ-CP, chuyên gia và nhà khoa học theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 được áp dụng chính sách miễn, giảm thuế TNCN khi có thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại các đơn vị sau:

• Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo;
• Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D);
• Tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Ưu đãi chỉ áp dụng đối với khoản thu nhập phát sinh từ các tổ chức nêu trên, không áp dụng cho các nguồn thu nhập khác.

2. Thời gian và mức miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân

Theo quy định, cá nhân đủ điều kiện sẽ được hưởng ưu đãi thuế theo lộ trình sau:

• Miễn 100% thuế TNCN trong 02 năm đầu (tương đương 24 tháng liên tục);
• Giảm 50% số thuế TNCN phải nộp trong 04 năm tiếp theo (48 tháng liên tục).

Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục kể từ tháng đầu tiên phát sinh thu nhập thuộc diện ưu đãi. Trường hợp cá nhân có thu nhập phát sinh trong tháng thì tháng đó vẫn được tính trọn vẹn để xác định thời gian ưu đãi.

Chuyên gia, nhà khoa học được miễn, giảm thuế TNCN như thế nào?

3. Cách xác định số thuế được miễn, giảm khi có nhiều nguồn thu nhập

Trong trường hợp chuyên gia, nhà khoa học vừa có thu nhập được ưu đãi, vừa có thu nhập tiền lương, tiền công khác, thì số thuế TNCN được miễn, giảm không tính toàn bộ mà xác định theo tỷ lệ.

Cụ thể:

• Số thuế được miễn trong kỳ được xác định bằng số thuế TNCN tính trên tổng thu nhập chịu thuế, nhân với tỷ lệ thu nhập được miễn so với tổng thu nhập tiền lương, tiền công.
• Số thuế được giảm trong kỳ được xác định bằng 50% số thuế TNCN tính trên tổng thu nhập, nhân với tỷ lệ thu nhập thuộc diện giảm thuế so với tổng thu nhập chịu thuế.

Cách tính này nhằm bảo đảm ưu đãi thuế chỉ áp dụng đúng cho phần thu nhập đủ điều kiện theo quy định.

4. Chính sách hỗ trợ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số liên quan

Bên cạnh ưu đãi về thuế TNCN cho cá nhân, Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn quy định nhiều cơ chế hỗ trợ cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo Điều 9 Nghị định này:

• Doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế TNDN để lập Quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
• Quỹ này được quản lý và sử dụng theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; việc trích lập thực hiện theo pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Một số khoản chi được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, bao gồm:
  • Chi phí đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực;
  • Chi phí đào tạo của doanh nghiệp lớn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi liên kết;
  • Chi phí cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, được tính bằng 200% chi phí thực tế nếu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.

Có thể thấy, chính sách miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân đối với chuyên gia, nhà khoa học là một trong những giải pháp quan trọng nhằm khuyến khích nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Việc nắm rõ điều kiện, thời gian và cách tính ưu đãi sẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp chủ động hơn trong việc áp dụng và tuân thủ pháp luật thuế.

Huỳnh Dương