Quy định về người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

Thuế thu nhập doanh nghiệp là một trong những sắc thuế quan trọng, áp dụng đối với các tổ chức có hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh thu nhập. Từ năm 2026, việc xác định đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp tiếp tục được thực hiện theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 với nhiều điểm cần đặc biệt lưu ý, nhất là đối với doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài và hoạt động trên nền tảng số.

1. Người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là ai?

Theo Điều 2 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là các tổ chức có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và có thu nhập chịu thuế theo quy định pháp luật. Cụ thể, các đối tượng sau đây thuộc diện nộp thuế thu nhập doanh nghiệp:

• Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam;
• Doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật nước ngoài, bao gồm cả trường hợp có hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam;
• Hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã;
• Đơn vị sự nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam;
• Các tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh thu nhập chịu thuế.

Như vậy, phạm vi người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định khá rộng, không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp theo nghĩa truyền thống mà còn bao gồm nhiều mô hình tổ chức khác có hoạt động tạo ra thu nhập.

Quy định về người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

2. Nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo từng loại hình doanh nghiệp

Tùy thuộc vào yếu tố quốc tịch và phạm vi hoạt động, nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định khác nhau:

2.1. Doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam

Doanh nghiệp trong nước phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với toàn bộ thu nhập chịu thuế, bao gồm:

• Thu nhập phát sinh tại Việt Nam;
• Thu nhập phát sinh ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Quy định này thể hiện nguyên tắc đánh thuế trên cơ sở thu nhập toàn cầu đối với doanh nghiệp Việt Nam.

2.2. Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam

Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với:

• Thu nhập phát sinh tại Việt Nam;
• Thu nhập phát sinh ngoài Việt Nam nhưng có liên quan trực tiếp đến hoạt động của cơ sở thường trú tại Việt Nam.

Ngoài ra, doanh nghiệp nước ngoài vẫn phải nộp thuế đối với các khoản thu nhập phát sinh tại Việt Nam mà không liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú.

2.3. Doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam

Đối với doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, bao gồm cả doanh nghiệp kinh doanh thương mại điện tử và kinh doanh dựa trên nền tảng số, nghĩa vụ thuế được xác định đối với các khoản thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam.

Quy định này nhằm tăng cường quản lý thuế đối với các mô hình kinh doanh xuyên biên giới trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh.

3. Cơ sở thường trú của doanh nghiệp nước ngoài được hiểu như thế nào?

Cơ sở thường trú của doanh nghiệp nước ngoài là nơi thông qua đó doanh nghiệp tiến hành toàn bộ hoặc một phần hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam. Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, cơ sở thường trú có thể tồn tại dưới nhiều hình thức, bao gồm:

• Chi nhánh, văn phòng điều hành, nhà máy, công xưởng, phương tiện vận tải, mỏ dầu, mỏ khí hoặc địa điểm khai thác tài nguyên thiên nhiên tại Việt Nam;
• Công trình xây dựng, địa điểm xây dựng, lắp đặt hoặc lắp ráp;
• Cơ sở cung cấp dịch vụ, kể cả dịch vụ tư vấn thông qua người lao động hoặc tổ chức, cá nhân khác;
• Đại lý hoạt động cho doanh nghiệp nước ngoài;
• Đại diện tại Việt Nam có thẩm quyền ký kết hợp đồng hoặc thường xuyên thực hiện việc giao hàng, cung ứng dịch vụ;
• Nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số thông qua đó doanh nghiệp nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam.

Việc mở rộng khái niệm cơ sở thường trú, đặc biệt đối với nền tảng số, là cơ sở pháp lý quan trọng để quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh hiện đại.

Việc xác định đúng người nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là bước đầu tiên và quan trọng trong công tác tuân thủ pháp luật thuế. Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc hoạt động trên nền tảng số, cần rà soát mô hình kinh doanh của mình để xác định chính xác nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp từ năm 2026.

Huỳnh Dương