Phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

Thuế thu nhập doanh nghiệp là khoản thuế trực tiếp đánh vào kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức. Từ năm 2026, phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp được quy định tại Điều 11 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, với hai cách tính cơ bản tùy thuộc vào đặc điểm và khả năng hạch toán của từng đối tượng nộp thuế. Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp nắm rõ cách xác định số thuế phải nộp để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

1. Cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo phương pháp thông thường

Theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế được xác định theo công thức:

Thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó,

• Thu nhập tính thuế được xác định trên cơ sở thu nhập chịu thuế trừ đi thu nhập miễn thuế và các khoản lỗ được kết chuyển từ năm trước.
• Thuế suất áp dụng là thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp hoặc từng dự án đầu tư.

Phương pháp này được áp dụng phổ biến đối với các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và xác định được chính xác thu nhập chịu thuế trong kỳ.

Phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

2. Trường hợp tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ % trên doanh thu

Bên cạnh phương pháp tính theo thu nhập chịu thuế, khoản 2 Điều 11 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ % trên doanh thu trong một số trường hợp đặc thù. Cụ thể, Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc áp dụng phương pháp này đối với các đối tượng sau:

2.1. Doanh nghiệp nước ngoài phát sinh thu nhập tại Việt Nam

Phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu được áp dụng đối với:

• Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam;
• Doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có phát sinh thu nhập chịu thuế tại Việt Nam.

Đối với nhóm đối tượng này, nghĩa vụ kê khai, nộp thuế, thời điểm tính thuế và cách xác định doanh thu làm căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ được thực hiện theo hướng dẫn cụ thể của Chính phủ.

2.2. Doanh nghiệp có doanh thu nhỏ nhưng không xác định được chi phí

Doanh nghiệp có tổng doanh thu trong năm không quá 03 tỷ đồng được áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ % trên doanh thu trong trường hợp:

• Xác định được doanh thu;
• Không xác định được chi phí và thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh.

2.3. Hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác không xác định được chi phí

Phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu cũng được áp dụng đối với:

• Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã;
• Đơn vị sự nghiệp;
• Các tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phát sinh thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Điều kiện áp dụng là các đơn vị này hạch toán được doanh thu nhưng không xác định được chi phí và thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời không thuộc trường hợp được miễn thuế theo quy định của pháp luật.

3. Lưu ý khi áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026

Khi xác định phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Phương pháp tính theo thu nhập chịu thuế là phương pháp áp dụng phổ biến và mang tính nguyên tắc;
• Phương pháp tính theo tỷ lệ % trên doanh thu chỉ áp dụng trong các trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật;
• Tỷ lệ % trên doanh thu, đối tượng áp dụng và cách xác định doanh thu sẽ do Chính phủ quy định chi tiết tại các văn bản hướng dẫn thi hành.

Việc lựa chọn và áp dụng đúng phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, tránh bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Huỳnh Dương