Phạm vi điều chỉnh của Luật thuế thu nhập cá nhân (hiệu lực từ 2026)

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về thuế tại Việt Nam.

Đối với các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh và thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú, việc áp dụng sẽ bắt đầu từ kỳ tính thuế năm 2026. Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý để tránh nhầm lẫn trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Một trong những nội dung cốt lõi của luật này chính là phạm vi điều chỉnh. Việc xác định rõ phạm vi điều chỉnh không chỉ giúp người nộp thuế hiểu đúng quyền và nghĩa vụ của mình mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế của cơ quan nhà nước.

1. Nội dung cơ bản trong phạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập cá nhân

Theo quy định, phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 bao gồm: người nộp thuế, thu nhập chịu thuế, thu nhập được miễn thuế, giảm thuế và căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân. Đây là những yếu tố nền tảng cấu thành toàn bộ cơ chế vận hành của chính sách thuế đối với thu nhập cá nhân.

Trước hết, luật xác định rõ đối tượng là người nộp thuế, bao gồm cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú có phát sinh thu nhập chịu thuế theo quy định. Việc phân loại này có ý nghĩa quan trọng, bởi mỗi nhóm đối tượng sẽ có cách tính thuế và mức thuế suất khác nhau.

Bên cạnh đó, luật cũng quy định cụ thể các loại thu nhập thuộc diện chịu thuế. Đây là cơ sở để xác định nghĩa vụ thuế của cá nhân, đồng thời giúp hạn chế tình trạng bỏ sót nguồn thu hoặc áp dụng sai quy định.

Phạm vi điều chỉnh của Luật thuế thu nhập cá nhân (hiệu lực từ 2026)

2. Thuế thu nhập cá nhân và các khoản thu nhập được miễn, giảm

Một điểm đáng chú ý trong phạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập cá nhân là việc quy định các khoản thu nhập được miễn thuế và các trường hợp được giảm thuế. Điều này thể hiện tính nhân văn và linh hoạt của chính sách thuế, nhằm bảo đảm công bằng xã hội và hỗ trợ người dân trong một số hoàn cảnh nhất định.

Các khoản thu nhập được miễn thuế thường liên quan đến những nguồn thu mang tính hỗ trợ, phúc lợi hoặc có ý nghĩa đặc biệt, chẳng hạn như một số khoản trợ cấp, bồi thường, hoặc thu nhập từ chuyển nhượng trong phạm vi gia đình theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, các trường hợp được giảm thuế cũng được luật quy định nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho người nộp thuế khi gặp khó khăn, thiên tai, bệnh tật hoặc các sự kiện bất khả kháng khác. Đây là cơ chế quan trọng giúp cân bằng giữa mục tiêu thu ngân sách và đảm bảo an sinh xã hội.

3. Căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân theo quy định mới

Một nội dung không thể thiếu trong phạm vi điều chỉnh của luật là căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân. Đây là yếu tố quyết định trực tiếp đến số thuế mà người nộp thuế phải thực hiện.

Căn cứ tính thuế bao gồm thu nhập tính thuế và thuế suất. Thu nhập tính thuế được xác định trên cơ sở thu nhập chịu thuế sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ theo quy định, chẳng hạn như giảm trừ gia cảnh, các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc hoặc các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo hợp pháp.

Thuế suất áp dụng có thể là biểu thuế lũy tiến từng phần đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, hoặc thuế suất toàn phần đối với một số loại thu nhập khác. Việc quy định rõ ràng căn cứ tính thuế giúp đảm bảo tính minh bạch, công bằng và dễ áp dụng trong thực tiễn.

Huỳnh Dương