Findlaw Asia - Mạng lưới luật sư uy tín và dữ liệu pháp luật hàng đầu Việt NamFindlaw Asia - Mạng lưới luật sư uy tín

Án lệ thế giới

n7%20b2

Án Lệ Randolp - Cảnh sát bị giới hạn vào nhà dân

Bài viết tóm lược án lệ Georgia kiện Randolph (547 U.S. 103, năm 2006), một vụ án nổi tiếng của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ về giới hạn quyền khám xét của cảnh sát khi không có lệnh của tòa. Tòa phán quyết rằng cảnh sát không được phép lục soát nhà nếu một người cư trú phản đối, dù người cùng cư trú khác đồng ý. Vụ việc bắt nguồn từ mâu thuẫn gia đình giữa Scott Randolph và vợ, khi người vợ cho phép cảnh sát vào khám xét và phát hiện ma túy, nhưng Randolph phản đối. Cuối cùng, Tòa án Tối cao tuyên bố việc khám xét này là vi hiến, khẳng định nguyên tắc bảo vệ quyền riêng tư của công dân trong Hiến pháp Hoa Kỳ

Mignonette

Án lệ R. v. Dudley and Stephens - Nữ hoàng Anh Victoria kiện thuyền trưởng Dudley và Stephen về tội giết người và ăn thịt người

Vụ án xoay quanh bốn thủy thủ bị đắm tàu, lênh đênh trên biển nhiều ngày không có thức ăn và nước uống. Trong tuyệt vọng, thuyền trưởng Tom Dudley và Edwin Stephens đã giết cậu bé phụ việc Richard Parker để ăn thịt nhằm sinh tồn. Khi được cứu, họ bị truy tố về tội giết người. Tòa án Tối cao Anh (Queen’s Bench Division) tuyên rằng “tình thế cấp thiết” (necessity) không thể được coi là căn cứ bào chữa hợp pháp cho tội giết người, vì việc cho phép ngoại lệ này sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm. Đây là án lệ kinh điển trong luật hình sự Anh, khẳng định ranh giới giữa đạo đức, pháp luật và sinh tồn.

n7%20b1

Bản án dành cho Gotti - người đàn ông quyền lực nhất thế giới xã hội đen ở New York vào những năm 1980

Bài viết thuật lại bản án lịch sử dành cho trùm mafia John Gotti, người được xem là “ông trùm quyền lực nhất thế giới ngầm” tại New York. Ngày 23/6/1992, Gotti bị kết án tù chung thân không ân xá và nộp phạt 250.000 USD, đánh dấu bước ngoặt lớn trong nỗ lực của Chính phủ Mỹ nhằm xóa bỏ các băng nhóm tội phạm có tổ chức. Bài viết điểm lại quá trình thăng tiến của Gotti trong gia đình tội phạm Gambino, từ vụ ám sát Paul Castellano năm 1985 đến khi bị bắt và xét xử năm 1992, với lời khai quan trọng từ thuộc hạ Sammy “the Bull” Gravano. Gotti qua đời năm 2002 khi đang thụ án tại nhà tù liên bang Marion, Illinois

22

Án Lệ Phá Thai - Roe vs Wade

Án lệ Roe v. Wade (1973) là một phán quyết lịch sử của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, ban hành ngày 22 tháng 1 năm 1973, với tỷ lệ 7–2, tuyên bố rằng luật của tiểu bang Texas cấm phá thai trong hầu hết các trường hợp là vi hiến. Vụ việc bắt nguồn khi Norma McCorvey (dưới tên giả Jane Roe) kiện Henry Wade, Tổng chưởng lý Hạt Dallas, cho rằng quy định cấm phá thai của bang đã xâm phạm quyền tự do cá nhân của phụ nữ. Tòa án, qua ý kiến của Thẩm phán Harry A. Blackmun, cho rằng quyền được phá thai nằm trong “quyền riêng tư” được bảo vệ bởi Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ. Phán quyết thiết lập nguyên tắc phân chia theo giai đoạn thai kỳ: trong ba tháng đầu, Nhà nước không được can thiệp vào quyết định phá thai của người phụ nữ; trong ba tháng giữa, có thể đặt ra quy định để bảo vệ sức khỏe của người mẹ; và sau khi thai nhi có khả năng sống ngoài tử cung, tiểu bang có thể hạn chế hoặc cấm phá thai, trừ trường hợp cần thiết để bảo vệ mạng sống hoặc sức khỏe của người mẹ. Án lệ này đã hợp pháp hóa phá thai trên toàn nước Mỹ, đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử pháp lý và xã hội Hoa Kỳ, trở thành nền tảng cho các tranh luận và vụ kiện liên quan đến quyền sinh sản trong nhiều thập kỷ sau đó.

s_topTEMP425x425-8138

Án Lệ Brown kiện Hội đồng giáo dục Topeka

Brown v. Board of Education là một trong những phán quyết được ca ngợi nhất trong lịch sử của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ. Năm 1954, Tòa án nổi tiếng tuyên bố rằng nền giáo dục tách biệt là “vốn dĩ bất bình đẳng” và “tạo ra cảm giác tự ti về địa vị của [học sinh da đen] trong cộng đồng, điều này có thể ảnh hưởng đến trái tim và khối óc của họ theo cách khó có thể xóa bỏ.”

Official_Presidential_portrait_of_Thomas_Jefferson_by_Rembrandt_Peale_1800cropped

Marbury kiện Madison - Một án lệ bước ngoặt vào năm 1803

Án Lệ Marbury kiện Madison, là phán quyết của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ (Tòa Án Tối Cao) ngày 24 tháng 2 năm 1803 tuyên bố Đạo luật của Quốc hội vi hiến. Từ đó hình thành nên học thuyết và quy định thẩm quyền xem xét lại điều luật (giám sát hiến pháp). Trong nội dung phán quyết do Chánh Án John Marshall lập luận đã tạo tiền đề cho một nhánh Tư pháp trong Hiến Pháp Hoa Kỳ có quyền Hiến định giải thích hiến pháp.

The%20justee%20of%20US

Supreme Court Overturns Precedent In Property Rights Case — A Sign Of Things To Come?/ Tòa án tối cao Hoa Kỳ đã lật ngược tiền lệ trong vụ án quyền tài sản - Dấu hiệu của những điều sắp xảy ra

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã đảo ngược phán quyết năm 1985 với nội dung chủ sở hữu tài sản phải khiếu nại lên Tòa án tiểu bang trước. Thay vào đó, Tòa án cho rằng Knick và các chủ sở hữu tài sản khác có thể khởi kiện trực tiếp tại Tòa án liên bang để yêu cầu đền bù cho việc giới hạn về quyền tài sản của họ.

Top