Từ 2027, thành lập Chi nhánh trợ giúp pháp lý cần điều kiện gì?

▶Mục lục bài viết

Từ ngày 01/01/2027, Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước phải có ít nhất một trợ giúp viên pháp lý làm việc thường xuyên, cùng cơ sở vật chất và trang thiết bị cần thiết. Theo Điều 6 và Điều 7 Nghị định 409/2026/NĐ-CP, Giám đốc Sở Tư pháp lập hồ sơ trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập; sau bước bổ nhiệm Trưởng Chi nhánh, Sở Tư pháp công khai thông tin để người dân biết nơi liên hệ và phạm vi trợ giúp pháp lý.

Nghị định được Chính phủ ban hành ngày 12/11/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Đối với việc thành lập Chi nhánh, các nội dung cần chú ý là nhân sự, hồ sơ trình quyết định và ba mốc xử lý riêng tại Điều 7.

Chi nhánh phải đáp ứng những yêu cầu nào?

Theo khoản 1 Điều 6, Chi nhánh chịu sự quản lý của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, có con dấu để giao dịch và phục vụ hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ. Vì vậy, đối tượng được đề cập ở đây là Chi nhánh thuộc Trung tâm, không phải chi nhánh của một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ pháp lý.

Về nhân sự, khoản 2 Điều 6 yêu cầu ít nhất 01 trợ giúp viên pháp lý làm việc thường xuyên tại Chi nhánh. Trưởng Chi nhánh cũng phải là trợ giúp viên pháp lý, do Giám đốc Trung tâm bổ nhiệm, miễn nhiệm, cho thôi giữ chức vụ hoặc cách chức. Quy định gắn yêu cầu về người đứng đầu với chuyên môn trợ giúp pháp lý và xác định rõ người có thẩm quyền quản lý chức vụ này.

Chi nhánh có thể có Phó Trưởng Chi nhánh. Cách quy định này khác với yêu cầu bắt buộc về ít nhất một trợ giúp viên pháp lý thường xuyên: chức danh cấp phó là khả năng tổ chức nhân sự, không phải thành phần bắt buộc ở mọi Chi nhánh. Khoản 3 Điều 6 đồng thời yêu cầu cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết cho hoạt động trợ giúp pháp lý.

Tên Chi nhánh có thể đặt theo địa bàn, khu vực hoặc tên gọi khác phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, nhưng phải phân biệt được với các Chi nhánh khác của cùng Trung tâm. Tên Trung tâm và tên Chi nhánh được thể hiện trên biển tên, con dấu, văn bản theo pháp luật có liên quan. Quyền lựa chọn tên vì thế đi cùng yêu cầu nhận diện đúng đơn vị.

Về hoạt động, điểm a khoản 4 Điều 6 giao Chi nhánh thực hiện trợ giúp pháp lý theo pháp luật và cử người thực hiện trợ giúp pháp lý tại địa bàn được phân công. Đây là căn cứ để đọc thông tin về phạm vi trợ giúp pháp lý khi Chi nhánh công bố hoạt động, thay vì chỉ dựa vào tên địa bàn trong tên gọi.

Nhân viên công khai thông báo tại bảng tin để người dân tra cứu.
Hình minh họa: FindLaw Asia.

Ai lập hồ sơ thành lập, hồ sơ gồm những gì?

Sau các yêu cầu về tổ chức và nhân sự, Điều 7 xác định đường đi của hồ sơ thành lập. Giám đốc Sở Tư pháp là người lập hồ sơ trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định. Người dân có nhu cầu trợ giúp pháp lý không phải chủ thể lập bộ hồ sơ thành lập Chi nhánh theo thủ tục này.

Thành phần hồ sơ

Khoản 1 Điều 7 quy định ba thành phần hồ sơ:

  • Tờ trình về việc thành lập Chi nhánh, trong đó nêu rõ sự cần thiết thành lập.
  • Dự thảo quyết định thành lập Chi nhánh.
  • Ý kiến bằng văn bản của Sở Nội vụ về việc thành lập Chi nhánh.

Tờ trình phải làm rõ lý do cần thành lập, còn ý kiến của Sở Nội vụ phải được thể hiện bằng văn bản. Sở Nội vụ tham gia bằng ý kiến trong hồ sơ; thẩm quyền quyết định thành lập thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Hai vai trò này được tách biệt ngay trong quy định về thành phần hồ sơ và người nhận trình.

Các mốc 10, 05 và 03 ngày làm việc được tính từ đâu?

Khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thời hạn 10 ngày làm việc để xem xét, quyết định việc thành lập Chi nhánh theo khoản 2 Điều 7.

Sau khi nhận được quyết định thành lập, Giám đốc Trung tâm bổ nhiệm Trưởng Chi nhánh trong thời hạn 05 ngày làm việc, theo khoản 3 Điều 7.

Tiếp đó, Sở Tư pháp công bố thông tin về Chi nhánh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định bổ nhiệm Trưởng Chi nhánh. Khoản 4 Điều 7 xác định trách nhiệm công bố và các thông tin để người dân tra cứu.

Người dân tra cứu được những thông tin nào?

Bên cạnh việc hoàn tất nhân sự đứng đầu, Sở Tư pháp có trách nhiệm công bố thông tin trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh, Trang thông tin điện tử của Sở Tư pháp và Trang thông tin điện tử của Trung tâm nếu có. Khoản 4 Điều 7 quy định các nội dung chủ yếu sau:

  • Tên, địa chỉ trụ sở và số điện thoại của Chi nhánh.
  • Ngày ra quyết định thành lập và ngày bắt đầu hoạt động.
  • Họ tên Trưởng Chi nhánh, danh sách người thực hiện trợ giúp pháp lý.
  • Phạm vi trợ giúp pháp lý của Chi nhánh.

Với người cần liên hệ, địa chỉ và số điện thoại cho biết đầu mối tiếp cận, còn ngày bắt đầu hoạt động cho biết thời điểm Chi nhánh hoạt động theo thông tin công bố. Văn bản yêu cầu nêu riêng ngày ra quyết định thành lập và ngày bắt đầu hoạt động, nên đây là hai nội dung cần đọc riêng khi tra cứu.

Danh sách người thực hiện và phạm vi trợ giúp pháp lý bổ sung thông tin về nhân sự, hoạt động của Chi nhánh. Người dân có thể xem các nội dung này cùng địa chỉ liên hệ, thay vì chỉ tìm một thông báo có tên đơn vị.

Từ năm 2027, hồ sơ thành lập, việc bổ nhiệm người đứng đầu và công khai thông tin là các bước nối tiếp. Khi tra cứu một Chi nhánh, người dân có thể xem đồng thời ngày bắt đầu hoạt động, địa chỉ, người thực hiện và phạm vi trợ giúp pháp lý được công bố.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo; người đọc nên tham vấn luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật sư cho trường hợp cụ thể.

Thiên Kỳ

Thêm Findlaw Asia trên Google

ArrowTìm kiếm