Các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

Trong quá trình xác định nghĩa vụ thuế, việc nhận diện đúng các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp. Trên thực tế, không ít doanh nghiệp dù phát sinh chi phí hợp pháp nhưng vẫn bị cơ quan thuế loại trừ khi quyết toán do không đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Pháp luật đã quy định cụ thể nguyên tắc, điều kiện cũng như danh mục các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026, nhằm làm cơ sở cho doanh nghiệp hạch toán chi phí đúng quy định, hạn chế rủi ro truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính.

1. Các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

Theo khoản 2 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 ban hành ngày
14/06/2025, các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026 được quy định cụ thể như sau:

- Khoản chi không đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025;

- Khoản tiền phạt do vi phạm hành chính;

- Khoản chi được bù đắp bằng nguồn kinh phí khác;

- Phần chi vượt mức do Chính phủ quy định đối với: chi phí quản lý kinh doanh do doanh nghiệp nước ngoài phân bổ cho cơ sở thường trú tại Việt Nam; chi phí thuê quản lý hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng, kinh doanh casino; chi trả lãi tiền vay của doanh nghiệp có giao dịch liên kết; chi có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động; khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội hoặc quỹ có tính chất an sinh xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động;

- Phần trích lập không đúng hoặc vượt mức theo quy định của pháp luật về trích lập dự phòng;

- Khoản trích khấu hao tài sản cố định không đúng hoặc vượt mức quy định của pháp luật;

- Khoản trích trước vào chi phí không đúng quy định của pháp luật;

- Tiền lương, tiền công của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do cá nhân làm chủ; thù lao trả cho sáng lập viên doanh nghiệp không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh; tiền lương, tiền công, các khoản hạch toán chi khác để chi trả cho người lao động nhưng thực tế không chi trả hoặc không có hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật;

- Phần chi trả lãi tiền vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu; lãi tiền vay trong quá trình đầu tư đã được ghi nhận vào giá trị đầu tư; lãi vay để triển khai thực hiện các hợp đồng tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí; phần chi trả lãi tiền vay vốn sản xuất, kinh doanh của đối tượng không phải là tổ chức tín dụng vượt mức theo quy định của Bộ luật Dân sự;

- Phần chi phí được phép thu hồi vượt quá tỷ lệ quy định tại hợp đồng dầu khí được duyệt; trường hợp hợp đồng dầu khí không quy định về tỷ lệ thu hồi chi phí thì phần chi phí vượt trên mức do Chính phủ quy định không được tính vào chi phí được trừ;

- Phần thuế giá trị gia tăng đầu vào đã được khấu trừ; thuế giá trị gia tăng nộp theo phương pháp khấu trừ; thuế giá trị gia tăng đầu vào của phần giá trị xe ô tô chở người từ 09 chỗ ngồi trở xuống vượt mức do Chính phủ quy định; thuế thu nhập doanh nghiệp; các khoản thuế, phí, lệ phí, thu khác không được tính vào chi phí theo quy định của pháp luật và tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Phần thuế giá trị gia tăng nộp theo phương pháp khấu trừ quy định tại điểm này không bao gồm phần thuế giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ đầu vào có liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp chưa được khấu trừ hết nhưng không thuộc trường hợp hoàn thuế.

Số thuế giá trị gia tăng đầu vào khi đã được tính vào chi phí được trừ thì không được khấu trừ với số thuế giá trị gia tăng đầu ra;

- Khoản chi không tương ứng với doanh thu tính thuế, trừ các khoản chi quy định tại điểm b khoản 1 Điều này; khoản chi không đáp ứng điều kiện chi, nội dung chi theo quy định của pháp luật chuyên ngành;

- Khoản tài trợ, trừ khoản tài trợ quy định tại tiểu điểm b5 điểm b khoản 1 Điều này;

- Chi về đầu tư xây dựng cơ bản trong giai đoạn đầu tư để hình thành tài sản cố định; chi liên quan trực tiếp đến việc tăng, giảm vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp;

- Các khoản chi của hoạt động kinh doanh: ngân hàng, bảo hiểm, xổ số, chứng khoán, hợp đồng BT, BOT, BTO không đúng hoặc vượt mức quy định của pháp luật;

- Các khoản chi khác.

Các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

2. Lưu ý khi xác định các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

Ngoài quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, việc áp dụng các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026 còn phải căn cứ vào các nghị định và văn bản hướng dẫn thi hành. Trong đó, Điều 10 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn chi tiết phạm vi, điều kiện và phương pháp xác định đối với từng nhóm khoản chi không được trừ, bảo đảm tính thống nhất và khả thi trong quá trình thực hiện. Việc ban hành và áp dụng Điều 10 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP góp phần tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, thống nhất giữa Luật và văn bản dưới luật, giúp doanh nghiệp có căn cứ cụ thể để thực hiện đúng quy định về các khoản chi không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026, đồng thời hỗ trợ cơ quan thuế trong công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về thuế.

Hoàng Khanh