Xử phạt vi phạm đăng ký tạm trú: Chủ trọ hay người thuê trọ?

Việc đăng ký tạm trú là nghĩa vụ bắt buộc khi công dân sinh sống ngoài nơi đăng ký thường trú theo quy định của pháp luật về cư trú. Trên thực tế, nhiều người vẫn băn khoăn không đăng ký tạm trú thì chủ trọ hay người thuê trọ sẽ bị xử phạt. Nội dung dưới đây làm rõ quy định pháp luật hiện hành về vấn đề này.

1. Không đăng ký tạm trú bị xử phạt thế nào?

Căn cứ khoản 1 Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, các hành vi vi phạm quy định về đăng ký và quản lý cư trú có thể bị xử lý bằng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng, bao gồm:

• Không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, xóa đăng ký cư trú, tách hộ hoặc điều chỉnh thông tin cư trú trong Cơ sở dữ liệu về cư trú;
• Không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú hoặc khai báo tạm vắng;
• Không xuất trình giấy tờ, thông tin cư trú hoặc thông tin trên ứng dụng định danh quốc gia khi có yêu cầu kiểm tra của cơ quan, người có thẩm quyền.

Quy định trên không chỉ rõ riêng chủ trọ hay người thuê trọ là đối tượng bị xử phạt khi không đăng ký tạm trú. Do đó, trong trường hợp có hành vi vi phạm, chủ nhà trọ hoặc người thuê trọ đều có thể bị xử phạt, tùy thuộc vào chủ thể có nghĩa vụ nhưng không thực hiện đúng quy định.

Xử phạt vi phạm đăng ký tạm trú: Chủ trọ hay người thuê trọ?

2. Mức phạt áp dụng đối với cá nhân và tổ chức

Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, mức phạt nêu trên được áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân.

Bên cạnh đó, theo khoản 4 Điều 23 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2020), mức phạt tiền cụ thể đối với một hành vi vi phạm hành chính được xác định như sau:

• Mức phạt thông thường là mức trung bình của khung tiền phạt;
• Nếu có tình tiết giảm nhẹ, mức phạt có thể giảm nhưng không thấp hơn mức tối thiểu của khung;
• Nếu có tình tiết tăng nặng, mức phạt có thể tăng nhưng không vượt quá mức tối đa của khung tiền phạt.

3. Người thuê trọ có bắt buộc phải đăng ký tạm trú không?

Theo khoản 1 Điều 27 Luật Cư trú 2020, công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú, với thời gian từ 30 ngày trở lên để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác thì phải thực hiện đăng ký tạm trú.

Như vậy, người thuê trọ là người có nghĩa vụ trực tiếp đăng ký tạm trú, không phụ thuộc việc chủ nhà có thực hiện thay hay không.

4. Hồ sơ đăng ký tạm trú gồm những giấy tờ gì?

Căn cứ khoản 1 Điều 28 Luật Cư trú 2020, hồ sơ đăng ký tạm trú bao gồm:

• Tờ khai thay đổi thông tin cư trú;
  Trường hợp người đăng ký là người chưa thành niên, trong tờ khai phải có ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, trừ trường hợp đã có văn bản đồng ý riêng;
• Giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp (ví dụ: hợp đồng thuê nhà, giấy tờ sở hữu nhà ở…).

5. Trình tự, thủ tục đăng ký và gia hạn tạm trú

Theo khoản 2 Điều 28 Luật Cư trú 2020, thủ tục đăng ký tạm trú được thực hiện như sau:

• Người có nhu cầu đăng ký tạm trú nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký cư trú nơi dự định tạm trú;
• Cơ quan đăng ký kiểm tra hồ sơ và cấp phiếu tiếp nhận; trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ thì hướng dẫn bổ sung;
• Trong thời hạn 03 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền thẩm định, cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo kết quả; nếu từ chối giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Đối với việc gia hạn tạm trú, theo khoản 3 Điều 28 Luật Cư trú 2020:

• Công dân phải thực hiện thủ tục gia hạn trước 15 ngày kể từ ngày hết hạn tạm trú;
• Hồ sơ và trình tự thực hiện tương tự như thủ tục đăng ký tạm trú ban đầu.

Huỳnh Dương