Từ năm 2026: Những tài sản không bị kê biên khi cưỡng chế xử phạt hành chính

Từ năm 2026, quy định về tài sản không bị kê biên khi cưỡng chế xử phạt hành chính tiếp tục được làm rõ và áp dụng thống nhất nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị xử phạt. Việc xác định rõ những loại tài sản được pháp luật bảo vệ không chỉ thể hiện tính nhân đạo trong thi hành pháp luật mà còn góp phần hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp trong quá trình cưỡng chế.

1. Kê biên tài sản khi cưỡng chế xử phạt hành chính là gì?

Kê biên tài sản là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính, được áp dụng khi cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn luật định. Tuy nhiên, việc kê biên không được thực hiện một cách tùy tiện mà phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc do pháp luật quy định, trong đó có nguyên tắc không kê biên những tài sản thiết yếu phục vụ đời sống và lao động.

Từ năm 2026: Những tài sản không bị kê biên khi cưỡng chế xử phạt hành chính

2. Nguyên tắc xác định tài sản không bị kê biên từ năm 2026

Theo quy định áp dụng từ năm 2026, chỉ những tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người bị cưỡng chế và không thuộc danh mục được pháp luật bảo vệ mới có thể bị kê biên. Ngược lại, các tài sản nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu, khả năng lao động và ổn định đời sống của cá nhân, hộ gia đình sẽ không bị kê biên khi cưỡng chế xử phạt hành chính.

3. Đồ dùng sinh hoạt thiết yếu của cá nhân và gia đình

Nhóm tài sản đầu tiên được xác định không bị kê biên là đồ dùng sinh hoạt thiết yếu. Bao gồm quần áo, chăn màn, giường, tủ, bàn ghế, bếp nấu ăn, dụng cụ sinh hoạt thông thường phục vụ nhu cầu hằng ngày của cá nhân và gia đình. Đây là những tài sản gắn liền với đời sống cơ bản, nếu bị kê biên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người bị cưỡng chế.

4. Lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm cần thiết

Các loại lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm đủ dùng trong một khoảng thời gian nhất định theo quy định cũng thuộc danh mục tài sản không bị kê biên. Quy định này nhằm bảo đảm người bị cưỡng chế và gia đình không rơi vào tình trạng thiếu thốn nghiêm trọng, đồng thời thể hiện tính nhân văn trong quá trình thi hành quyết định xử phạt hành chính.

5. Công cụ, phương tiện phục vụ lao động chính

Một điểm quan trọng khác là công cụ, phương tiện phục vụ lao động chính của cá nhân không bị kê biên nếu đó là nguồn thu nhập chủ yếu và không phải tài sản có giá trị lớn. Việc bảo vệ nhóm tài sản này giúp người bị xử phạt vẫn có điều kiện tiếp tục lao động, tạo thu nhập hợp pháp để thực hiện nghĩa vụ nộp phạt và ổn định cuộc sống sau vi phạm.

6. Tài sản thuộc diện pháp luật quy định không được kê biên

Ngoài các nhóm tài sản nêu trên, những tài sản mà pháp luật chuyên ngành có quy định không được kê biên, không được xử lý để thi hành quyết định cưỡng chế cũng sẽ không bị áp dụng biện pháp kê biên trong xử phạt hành chính. Điều này bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định pháp luật và tránh xung đột trong quá trình áp dụng.

7. Ý nghĩa của việc quy định rõ tài sản không bị kê biên

Việc xác định rõ tài sản không bị kê biên khi cưỡng chế xử phạt hành chính từ năm 2026 mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng. Đối với cơ quan có thẩm quyền, đây là căn cứ pháp lý rõ ràng để tổ chức cưỡng chế đúng quy định, tránh lạm quyền. Đối với người dân và doanh nghiệp, quy định này giúp họ hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, yên tâm hơn trong quá trình chấp hành quyết định xử phạt.

8. Người dân cần lưu ý gì khi bị cưỡng chế xử phạt hành chính?

Trong trường hợp bị áp dụng biện pháp cưỡng chế, cá nhân, tổ chức cần chủ động nắm rõ danh mục tài sản không bị kê biên, phối hợp với cơ quan chức năng để bảo đảm việc kê biên, xử lý tài sản được thực hiện đúng pháp luật. Nếu phát hiện việc kê biên không đúng quy định, người bị cưỡng chế có quyền khiếu nại, tố cáo theo trình tự, thủ tục pháp luật.

Nguyễn Tuấn