Từ 2026: Chính thức khấu trừ lương đóng phạt giao thông đường bộ

Quy định về việc khấu trừ lương đóng phạt giao thông chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, áp dụng cho các trường hợp cá nhân cố tình không chấp hành quyết định xử phạt.

1. Cơ sở pháp lý về việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính:

Bước sang năm 2026, công tác quản lý trật tự an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam đã có sự chuyển mình mạnh mẽ với việc siết chặt kỷ cương trong thi hành quyết định xử phạt. Căn cứ vào Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, bổ sung 2020), việc cưỡng chế thi hành là biện pháp bắt buộc đối với các cá nhân, tổ chức không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt.

Theo quy định khoản 1 Điều 73 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012:

“Cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính phải chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính; trường hợp quyết định xử phạt vi phạm hành chính có ghi thời hạn thi hành nhiều hơn 10 ngày thì thực hiện theo thời hạn đó.”

Nếu quá thời hạn này mà người vi phạm không thực hiện nghĩa vụ nộp phạt, cơ quan chức năng sẽ tiến hành các biện pháp cưỡng chế. Trong đó, biện pháp khấu trừ lương đóng phạt giao thông được xem là giải pháp hiệu quả và trực diện nhất để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Ngoài việc khấu trừ một phần lương, các biện pháp cưỡng chế khác bao gồm: khấu trừ tiền từ tài khoản ngân hàng, kê biên tài sản có giá trị tương ứng để bán đấu giá, hoặc thu tiền/tài sản của đối tượng do bên thứ ba đang nắm giữ trong trường hợp có dấu hiệu tẩu tán tài sản. Việc áp dụng hình thức nào sẽ phụ thuộc vào kết quả xác minh điều kiện kinh tế của người vi phạm, nhưng ưu tiên hàng đầu vẫn là khấu trừ vào thu nhập ổn định như tiền lương hoặc lương hưu.

2. Quy trình và thủ tục khấu trừ lương đóng phạt giao thông theo Nghị định 296/2025/NĐ-CP về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính:

Nghị định 296/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa quy trình thực hiện biện pháp cưỡng chế này để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan. Việc khấu trừ lương đóng phạt giao thông không được thực hiện một cách tùy tiện mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước xác minh và thời hạn pháp lý. Điều 11, 12 Nghị định 296/2025/NĐ-CP quy định:

“Điều 11. Xác minh thông tin về tiền lương và thu nhập

1. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu cung cấp thông tin và các tài liệu liên quan kèm theo (nếu có) của người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế, cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập có trách nhiệm cung cấp cho người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế thông tin về tiền lương, thu nhập, mức lương hưu hằng tháng được hưởng của mình.

2. Người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế có trách nhiệm tổ chức xác minh thông tin về tiền lương, thu nhập, mức lương hưu hằng tháng được hưởng của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế để làm căn cứ ra quyết định cưỡng chế.

Việc xác minh thông tin về tiền lương, thu nhập, mức lương hưu hằng tháng của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế phải được lập thành biên bản xác minh.

3. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày hết thời hạn thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra trong trường hợp không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc hết thời hạn mà cơ quan nơi người có thẩm quyền xử phạt yêu cầu cá nhân, tổ chức hoàn trả kinh phí đã thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế hoặc người có thẩm quyền thuộc cơ quan tiếp nhận quyết định cưỡng chế để tổ chức thi hành có văn bản yêu cầu cá nhân bị cưỡng chế, cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động đang quản lý tiền lương hoặc thu nhập và các tổ chức, cá nhân liên quan (nếu có) phải cung cấp thông tin bằng văn bản về tiền lương, thu nhập, mức lương hưu hằng tháng của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế hoặc tổ chức tiến hành xác minh thông tin về tiền lương, thu nhập, mức lương hưu hằng tháng của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.

4. Cá nhân bị cưỡng chế; cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động đang quản lý tiền lương hoặc thu nhập và các tổ chức, cá nhân liên quan phải cung cấp thông tin về tiền lương, thu nhập, mức lương hưu hằng tháng của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu, các tài liệu liên quan kèm theo (nếu có) và chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin đã cung cấp.

Điều 12. Quyết định cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập đối với cá nhân

1. Trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày xác định được thông tin về tiền lương, thu nhập, mức lương hưu hằng tháng của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế, căn cứ vào điều kiện thi hành quyết định cưỡng chế, người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế phải ra quyết định cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập đối với cá nhân.

Trường hợp người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế tiến hành xác minh cùng lúc về tiền và tài sản của cá nhân, tổ chức bị áp dụng biện pháp cưỡng chế thì thời hạn ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế phù hợp trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày xác định được thông tin về tiền và tài sản của cá nhân, tổ chức đảm bảo thi hành quyết định cưỡng chế.

2. Quyết định cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập đối với cá nhân phải bao gồm những nội dung cơ bản sau: Số quyết định; ngày, tháng, năm ra quyết định; căn cứ ra quyết định; họ tên, chức vụ, đơn vị công tác của người ra quyết định; họ tên, số căn cước công dân/số căn cước, địa chỉ của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập; tên, địa chỉ cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động quản lý tiền lương hoặc thu nhập của cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế; số tiền bị khấu trừ; lý do khấu trừ; tên, số tài khoản của Kho bạc Nhà nước nhận tiền; thời gian thực hiện; chữ ký của người ra quyết định và đóng dấu của cơ quan ra quyết định.”

Cụ thể, theo quy định nêu trên, trình tự ban hành Quyết định cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập được thực hiện như sau:

Bước 1: Yêu cầu cung cấp thông tin thu nhập

Người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế gửi văn bản yêu cầu cá nhân bị cưỡng chế, cơ quan, tổ chức hoặc người sử dụng lao động cung cấp thông tin về tiền lương, thu nhập hoặc mức lương hưu hàng tháng của người vi phạm.

Thời hạn thực hiện: Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày hết thời hạn tự nguyện nộp phạt.

Bước 2: Cung cấp thông tin

Các bên phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin đã cung cấp.

Thời hạn đối với cá nhân: Có trách nhiệm cung cấp thông tin trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu.

Thời hạn đối với đơn vị quản lý (Công ty/Chủ lao động): Phải cung cấp thông tin bằng văn bản trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu.

Bước 3: Xác minh

Người có thẩm quyền tổ chức xác minh lại các thông tin về tiền lương, thu nhập đã nhận được để làm căn cứ chính xác cho việc ra quyết định. Trường hợp đặc biệt: Có thể tiến hành xác minh cùng lúc cả về tiền và tài sản khác của cá nhân để đảm bảo điều kiện thi hành cưỡng chế.

Bước 4: Ban hành Quyết định cưỡng chế khấu trừ lương hoặc một phần thu nhập

Người có thẩm quyền chính thức ký và đóng dấu ban hành Quyết định cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc thu nhập.

Thời hạn: Trong vòng 02 ngày làm việc kể từ ngày xác định được thông tin về tiền lương, thu nhập.

Từ 2026: Chính thức khấu trừ lương đóng phạt giao thông đường bộ

3. Trách nhiệm của đơn vị sử dụng lao động và cá nhân liên quan:

Quy định mới tại Nghị định 296/2025/NĐ-CP đặt ra trách nhiệm rất lớn đối với các cơ quan, tổ chức và người sử dụng lao động. Khi nhận được quyết định cưỡng chế về việc khấu trừ lương đóng phạt giao thông, đơn vị quản lý không có quyền từ chối thực hiện trừ khi có căn cứ pháp lý cho thấy người lao động đã nghỉ việc hoặc không còn thu nhập tại đơn vị.

Nếu đơn vị sử dụng lao động cố tình bao che, không cung cấp thông tin hoặc không thực hiện trích lương theo quyết định cưỡng chế, chính đơn vị đó có thể bị xử phạt hành chính theo quy định về cản trở hoạt động của người thi hành công vụ. Đối với cá nhân bị cưỡng chế, việc cung cấp thông tin sai lệch về thu nhập nhằm trốn tránh việc khấu trừ lương đóng phạt giao thông cũng sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn, thậm chí có thể dẫn đến việc kê biên tài sản nếu thu nhập không đủ để thi hành quyết định.

Kim Rin