Thời điểm xác định thu nhập tính thuế thu nhập cá nhân với cá nhân không cư trú 2026

Việc xác định đúng thời điểm phát sinh thu nhập có ý nghĩa quan trọng trong kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân, đặc biệt đối với cá nhân không cư trú có thu nhập tại Việt Nam. Từ năm 2026, Điều 28 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định rõ từng mốc thời điểm xác định thu nhập tính thuế theo từng loại thu nhập. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể căn cứ pháp lý và cách áp dụng trên thực tế.

1. Đối với thu nhập từ sản xuất, kinh doanh

Căn cứ khoản 1 Điều 28 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (đối với thu nhập quy định tại Điều 20). thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm cá nhân không cư trú nhận được thu nhập hoặc thời điểm xuất hóa đơn bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

Như vậy, nghĩa vụ thuế có thể phát sinh ngay tại thời điểm xuất hóa đơn, dù tiền chưa thực tế nhận được, hoặc tại thời điểm nhận tiền nếu không thuộc trường hợp phải xuất hóa đơn trước.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế thu nhập cá nhân với cá nhân không cư trú 2026

2. Đối với các khoản thu nhập như tiền lương, tiền công, bản quyền, nhượng quyền, thừa kế, quà tặng, thu nhập khác

Căn cứ khoản 2 Điều 28 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (đối với thu nhập quy định tại các Điều 21, 22, 25, 26 và 27), thời điểm xác định thu nhập tính thuế là, thời điểm tổ chức, cá nhân tại Việt Nam trả thu nhập cho cá nhân không cư trú hoặc thời điểm cá nhân không cư trú nhận được thu nhập. Theo đó:

• Nếu tổ chức tại Việt Nam chi trả thu nhập thì thời điểm chi trả là căn cứ tính thuế.
• Nếu cá nhân trực tiếp nhận thu nhập thì thời điểm nhận tiền là thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.

Quy định này thường áp dụng cho:

• Tiền lương, tiền công
• Tiền bản quyền
• Nhượng quyền thương mại
• Trúng thưởng
• Nhận thừa kế, quà tặng
• Thu nhập khác

3. Đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Căn cứ khoản 3 Điều 28 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (đối với thu nhập quy định tại Điều 23). thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm giao dịch hoàn thành theo quy định của pháp luật đồng nghĩa với việc nghĩa vụ thuế phát sinh khi giao dịch chuyển nhượng vốn hoàn tất về mặt pháp lý, không phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm thanh toán.

4. Đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản

Căn cứ khoản 4 Điều 28 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (đối với thu nhập quy định tại Điều 24), thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực theo quy định của pháp luật hoặc thời điểm đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu bất động sản.

Như vậy, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân có thể phát sinh trước khi hoàn tất thủ tục sang tên nếu hợp đồng đã có hiệu lực pháp luật.

Trên đây là thời điểm xác định thu nhập tính thuế đối với cá nhân không cư trú được quy định cụ thể theo từng loại thu nhập như: sản xuất kinh doanh, tiền lương, bản quyền, nhượng quyền, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản… Việc xác định đúng thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân giúp cá nhân và tổ chức chi trả hạn chế rủi ro pháp lý, tránh vi phạm về kê khai và nộp thuế.

Huỳnh Dương