Quy định về tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản 2026

Tuyên bố phá sản là dấu mốc pháp lý chấm dứt sự tồn tại của một thực thể kinh doanh mất khả năng thanh toán theo quy định tại Luật Phục hồi, phá sản 2025 áp dụng từ năm 2026.

1. Quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản

Theo quy định tại Điều 65 Luật Phục hồi, phá sản 2025, việc ra quyết định tuyên bố một doanh nghiệp hoặc hợp tác xã bị phá sản là thẩm quyền của Thẩm phán sau khi đã tiến hành đầy đủ các bước của thủ tục giải quyết nợ. Quyết định này không chỉ đơn thuần là văn bản xác nhận trạng thái tài chính mà còn bao gồm các nội dung quan trọng về mặt điều hành và xử lý tài sản còn lại.

Cụ thể, trong quyết định tuyên bố phá sản, Thẩm phán sẽ chỉ định người thực hiện công việc kế toán theo đúng quy định của pháp luật về kế toán nhằm đảm bảo tính minh bạch trong số liệu tài chính cuối cùng của doanh nghiệp. Một phần nội dung cốt lõi của quyết định này là phương án bán các tài sản còn lại của doanh nghiệp, hợp tác xã để thu hồi vốn trả nợ cho các bên liên quan.

Quy định về tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản 2026

Giá trị tài sản thu được (bao gồm cả trước và sau khi có quyết định tuyên bố) sẽ được phân chia theo một thứ tự ưu tiên nghiêm ngặt đã được quy định tại Điều 46 của Luật này, nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của người lao động và các chủ nợ có bảo đảm. Ngoài ra, quyết định cũng có thể bao gồm các chế tài bổ sung, chẳng hạn như cấm đảm nhiệm chức vụ quản lý đối với những cá nhân có trách nhiệm dẫn đến tình trạng doanh nghiệp bị phá sản.

2. Nghĩa vụ tài sản và quyền kháng nghị sau tuyên bố phá sản

Mặc dù quyết định tuyên bố phá sản đã được ban hành, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc mọi trách nhiệm cá nhân đều được xóa bỏ hoàn toàn. Điều 66 của Luật quy định rõ rằng quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã bị phá sản không miễn trừ nghĩa vụ về tài sản của chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc các thành viên hợp danh trong công ty hợp danh đối với những chủ nợ chưa được thanh toán đủ. Điều này trừ trường hợp các bên tham gia thủ tục phá sản có những thỏa thuận riêng biệt khác hoặc pháp luật chuyên ngành có quy định đặc thù.

Bên cạnh đó, bất kỳ nghĩa vụ tài sản nào phát sinh sau thời điểm có quyết định tuyên bố phá sản cũng sẽ được giải quyết triệt để theo các quy định của pháp luật có liên quan để đảm bảo không bỏ sót trách nhiệm tài chính.

Nhằm đảm bảo tính công bằng và tránh các sai sót trong hoạt động tư pháp, Điều 67 của Luật Phục hồi, phá sản 2025 cho phép các bên liên quan thực hiện quyền đề nghị xem xét lại hoặc kháng nghị quyết định của Tòa án. Quy trình này được thực hiện rất khẩn trương: trong thời hạn 10 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ, một tổ Thẩm phán thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh phải tổ chức phiên họp để xem xét và giải quyết đơn đề nghị xem xét lại hoặc kháng nghị. Sau phiên họp này, Tòa án sẽ ra quyết định cuối cùng để khẳng định hoặc điều chỉnh quyết định tuyên bố phá sản ban đầu.

Kim Rin