Quy định về trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ 2026

Từ năm 2026, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 tiếp tục duy trì và hoàn thiện cơ chế trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp chủ động đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc trích lập, quản lý và sử dụng Quỹ phải tuân thủ chặt chẽ theo quy định tại Điều 17 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 về các điều kiện về tỷ lệ, thời hạn và mục đích sử dụng nhằm tránh rủi ro bị truy thu thuế.

1. Đối tượng được trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ

Theo quy định tại khoản 1 Điều 17 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, doanh nghiệp, tổ chức và đơn vị sự nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam đều có quyền thực hiện trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ. Việc trích lập được thực hiện trên cơ sở tự nguyện của người nộp thuế, gắn với chiến lược phát triển dài hạn và định hướng đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Về mức trích lập quỹ, người nộp thuế được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế trong năm để lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ.

Việc xác định đúng thu nhập tính thuế làm căn cứ trích lập Quỹ là yếu tố quan trọng, bởi đây cũng là cơ sở để cơ quan thuế kiểm tra, giám sát việc sử dụng Quỹ trong các năm tiếp theo.

2. Thời hạn và yêu cầu sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ

Theo quy định tại khoản 2 Điều 17 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, trong thời hạn 05 năm kể từ năm trích lập, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ phải được sử dụng đúng quy định. Trường hợp Quỹ không được sử dụng, sử dụng không hết 70% hoặc sử dụng sai mục đích, người nộp thuế sẽ phải thực hiện nghĩa vụ tài chính bổ sung.

Cụ thể, doanh nghiệp phải nộp ngân sách nhà nước:

• Số thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên phần thu nhập đã trích lập nhưng không sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích;
• Khoản lãi phát sinh tương ứng với số thuế thu hồi theo quy định.

Về cách tính thuế và lãi đối với phần Quỹ không sử dụng hoặc sử dụng sai

• Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp dùng để tính số thuế thu hồi là thuế suất áp dụng tại thời điểm trích lập Quỹ.
• Đối với phần Quỹ không sử dụng hoặc sử dụng không hết, lãi được tính theo lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 05 năm, hoặc kỳ hạn 10 năm nếu không có trái phiếu kỳ hạn 05 năm, với thời gian tính lãi là 02 năm.
• Đối với phần Quỹ sử dụng sai mục đích, lãi suất áp dụng là mức tính tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế, tính từ thời điểm trích lập đến thời điểm bị thu hồi.

Quy định về trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ 2026

3. Nguyên tắc sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ

Một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là các khoản chi từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ không được hạch toán vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế. Điều này nhằm tránh việc doanh nghiệp vừa được ưu đãi thông qua trích lập Quỹ, vừa tiếp tục giảm nghĩa vụ thuế thông qua hạch toán chi phí.

Quỹ phát triển khoa học và công nghệ chỉ được sử dụng theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc sử dụng Quỹ phải bảo đảm đúng mục đích, đúng nội dung chi và có đầy đủ hồ sơ chứng từ theo quy định, phục vụ cho công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan có thẩm quyền.

4. Trách nhiệm đối với Quỹ khi doanh nghiệp tái cơ cấu

Trong trường hợp doanh nghiệp đang hoạt động có sự thay đổi do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, thì doanh nghiệp mới hoặc doanh nghiệp nhận sáp nhập sẽ được kế thừa và đồng thời chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đã trích lập trước đó.

Điều này bảo đảm tính liên tục của Quỹ và tránh việc lợi dụng tái cơ cấu doanh nghiệp để né tránh nghĩa vụ liên quan đến Quỹ.

Huỳnh Dương