Quy định về trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử 2026

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển vượt bậc, vai trò của các đơn vị vận hành sàn giao dịch và website kinh doanh trực tuyến trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì trật tự thị trường, Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực vào 01/7/2026 đã quy định cụ thể về trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử tại Điều 15. Những quy định này không chỉ dừng lại ở việc quản lý thông tin mà còn mở rộng sang các nghĩa vụ về thuật toán và phối hợp xử lý vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

1. Căn cứ thực hiện

Mọi hoạt động vận hành và kiểm soát nội dung trên các sàn giao dịch hiện nay phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật Thương mại điện tử 2025 (Đặc biệt là Điều 11, 12, 13 và 15) và một phần quy định liên quan đến Nghị định 55/2024/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023.

2. Nhóm trách nhiệm chung của mọi nền tảng

Bất kể quy mô lớn hay nhỏ, mọi đơn vị giữ vai trò là chủ quản nền tảng thương mại điện tử đều phải thực hiện 05 nhóm trách nhiệm cốt lõi sau đây:

-      Minh bạch thông tin: Công bố đầy đủ, chính xác các nội dung về tổ chức và hoạt động theo quy định. Điều này giúp người dùng xác định rõ thực thể đang vận hành nền tảng.

-      Chế độ báo cáo: Thực hiện báo cáo trực tuyến định kỳ thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử hoặc báo cáo đột xuất theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

-       Kiểm tra và xử lý vi phạm: Chủ quản phải có biện pháp kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh về hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật.

-        Phối hợp pháp lý: Hỗ trợ, thực hiện theo yêu cầu của cơ quan nhà nước trong việc điều tra, xử lý hành vi vi phạm, giải quyết khiếu nại và tranh chấp phát sinh giữa người mua và người bán.

-        Công khai thuật toán hiển thị: Đây là điểm mới quan trọng. Nếu nền tảng sử dụng thuật toán để ưu tiên hoặc hạn chế hiển thị hàng hóa, chủ quản phải công khai tiêu chí lựa chọn chính để đảm bảo tính khách quan.

3. Trách nhiệm bổ sung đối với nền tảng có chức năng đặt hàng

Tùy vào tính năng kỹ thuật, trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử sẽ được tăng cường để tương xứng với mức độ ảnh hưởng đến giao dịch:

3.1. Nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến

Ngoài các trách nhiệm chung, chủ quản phải thực hiện các nghĩa vụ quy định tại Điều 12 của Luật này (liên quan đến quy trình giao dịch, thanh toán).

3.2. Nền tảng tích hợp hệ thống tự động giao kết hợp đồng

Trường hợp nền tảng hệ thống tự động để ký kết hợp đồng điện tử, chủ quản phải tuân thủ thêm các trách nhiệm tại Điều 13 để đảm bảo giá trị pháp lý của các thông điệp dữ liệu tự động.

4. Trách nhiệm đặc biệt của các nền tảng số lớn

Đối với các sàn giao dịch trung gian hoặc mạng xã hội được xác định là nền tảng số lớn (theo tiêu chí của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng), trách nhiệm sẽ khắt khe hơn:

-       Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của nền tảng có chức năng đặt hàng.

-       Nghĩa vụ báo cáo chuyên sâu: Phải báo cáo trực tuyến về kết quả gỡ bỏ các nội dung vi phạm thông qua Hệ thống quản lý của Nhà nước. Quy định này nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan trên các sàn thương mại điện tử quy mô lớn.

Việc tuân thủ trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử theo Điều 15 Luật thương mại điện tử 2025 là yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp tồn tại bền vững trong kỷ nguyên số. Sự minh bạch về thuật toán và quyết liệt trong việc gỡ bỏ hàng vi phạm không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn nâng cao vị thế thương hiệu trên thị trường.

Để tra cứu thêm các mẫu báo cáo định kỳ hoặc hướng dẫn công khai thuật toán hiển thị theo tiêu chuẩn ngành, bạn có thể tham khảo thêm tại Findlaw Asia.

Hoài Thương.