Quy định về thẩm quyền chủ trương đầu tư năm 2026

Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư là yếu tố then chốt trong quá trình triển khai dự án tại Việt Nam. Theo Điều 25 Luật Đầu tư 2025, thẩm quyền này được phân cấp rõ ràng giữa Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ban quản lý khu công nghiệp. Sự phân cấp này không chỉ bảo đảm tính hiệu quả trong quản lý nhà nước mà còn tạo thuận lợi cho nhà đầu tư khi thực hiện thủ tục pháp lý.

1. Thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội

Theo khoản 1 Điều 25 Luật Đầu tư 2025, Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền cao nhất trong việc chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đặc biệt quan trọng.

Cụ thể, Quốc hội sẽ xem xét và quyết định đối với các dự án thuộc khoản 20 Điều 24, tức là những dự án có yêu cầu áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt vượt ra ngoài khung pháp luật hiện hành hoặc cần sự cho phép riêng của cơ quan lập pháp. Điều này cho thấy vai trò kiểm soát chặt chẽ của Quốc hội đối với các dự án có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế, chính sách quốc gia hoặc trật tự pháp lý.

Quy định về thẩm quyền chủ trương đầu tư năm 2026

2. Thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ trong chấp thuận chủ trương đầu tư

Khoản 2 Điều 25 quy định, trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ là cơ quan chấp thuận chủ trương đầu tư đối với nhiều nhóm dự án quan trọng.

Trước hết, Thủ tướng có thẩm quyền đối với các dự án quy định tại các khoản 1, 2, 4, 6, 7 và 19 Điều 24. Đây là các dự án liên quan đến chuyển mục đích sử dụng đất rừng, đất lúa quy mô lớn; dự án kinh doanh casino; nhà máy điện hạt nhân; dự án của nhà đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực nhạy cảm; và các dự án thuộc diện đặc biệt khác theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, đối với các dự án có yêu cầu di dân tái định cư quy mô rất lớn (từ 20.000 người trở lên tại miền núi hoặc từ 50.000 người trở lên tại vùng khác), Thủ tướng cũng trực tiếp chấp thuận nhằm bảo đảm kiểm soát tác động xã hội.

Đáng chú ý, các dự án trong khu vực bảo vệ I của di tích quốc gia đặc biệt thuộc danh mục di sản thế giới cũng thuộc thẩm quyền của Thủ tướng, thể hiện sự quan tâm đặc biệt đối với việc bảo tồn di sản văn hóa.

3. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Theo khoản 3 Điều 25 Luật Đầu tư 2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với phần lớn các dự án còn lại, trừ những trường hợp thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ.

Cụ thể, các dự án thuộc các khoản từ 8 đến 18 Điều 24 như dự án có sử dụng đất, dự án tại khu vực ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, dự án khu đô thị, nhà ở, hạ tầng khu công nghiệp, cảng biển, sân bay, vận tải hàng không, chế biến dầu khí… sẽ do cấp tỉnh quyết định.

Đối với các dự án có yêu cầu di dân tái định cư ở mức trung bình (từ 10.000 người ở miền núi hoặc từ 20.000 người ở vùng khác), thẩm quyền cũng thuộc về cấp tỉnh. Đồng thời, các dự án liên quan đến di tích văn hóa thuộc khu vực bảo vệ I hoặc II (trừ di sản thế giới thuộc thẩm quyền Thủ tướng) cũng do cấp tỉnh xem xét.

Trong trường hợp một dự án liên quan đến nhiều địa phương, việc xác định thẩm quyền sẽ được thực hiện theo quy định của Chính phủ nhằm bảo đảm tính thống nhất trong quản lý.

4. Thẩm quyền của Ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế

Khoản 4 Điều 25 Luật Đầu tư 2025 quy định thêm một cơ chế phân cấp đặc thù. Theo đó, đối với các dự án thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhưng được thực hiện trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung hoặc khu kinh tế, thì Ban quản lý các khu này sẽ trực tiếp chấp thuận chủ trương đầu tư.

Quy định này giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư khi triển khai dự án trong các khu vực đã có quy hoạch rõ ràng.

Từ các quy định tại Điều 25 Luật Đầu tư 2025, có thể thấy thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư được phân cấp theo mức độ quan trọng và tính chất của từng dự án. Quốc hội xử lý các dự án đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ quyết định các dự án quan trọng cấp quốc gia, trong khi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ban quản lý khu công nghiệp đảm nhiệm phần lớn các dự án còn lại.

Huỳnh Dương