Quy định về nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư 2026

Việc lựa chọn nhà đầu tư là một trong những bước quan trọng quyết định hiệu quả của dự án đầu tư tại Việt Nam. Năm 2026, nội dung này được quy định cụ thể tại Điều 23 Luật Đầu tư 2025 với nhiều điểm đáng chú ý nhằm bảo đảm tính minh bạch, cạnh tranh và phù hợp với từng loại dự án. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết quy định pháp luật, đồng thời giúp bạn hiểu rõ các hình thức lựa chọn nhà đầu tư theo quy định hiện hành.

1. Các hình thức lựa chọn nhà đầu tư theo quy định pháp luật

Theo khoản 1 Điều 23 Luật Đầu tư 2025, việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện thông qua ba hình thức cơ bản, bao gồm đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư.

Trước hết, đấu giá quyền sử dụng đất là hình thức áp dụng đối với các dự án có sử dụng đất, được thực hiện theo pháp luật về đất đai. Đây là phương thức phổ biến nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc phân bổ nguồn lực đất đai.

Tiếp theo, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện theo pháp luật về đấu thầu. Hình thức này thường áp dụng đối với các dự án có yêu cầu cao về kỹ thuật, năng lực tài chính hoặc cần lựa chọn nhà đầu tư tối ưu thông qua cạnh tranh.

Cuối cùng, chấp thuận nhà đầu tư là trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, quyết định lựa chọn nhà đầu tư trong các điều kiện cụ thể được luật định, thay vì thông qua đấu giá hoặc đấu thầu.

Quy định về nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư 2026

2. Thời điểm và điều kiện áp dụng các hình thức lựa chọn nhà đầu tư

Theo khoản 2 Điều 23 Luật Đầu tư 2025, đối với hai hình thức là đấu giá quyền sử dụng đất và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, việc lựa chọn chỉ được thực hiện sau khi đã có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, trừ trường hợp dự án không thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư.

Quy định này thể hiện sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước trong việc phê duyệt dự án trước khi tiến hành lựa chọn nhà đầu tư, từ đó hạn chế rủi ro và bảo đảm dự án phù hợp với quy hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

3. Trường hợp chấp thuận nhà đầu tư không thông qua đấu giá, đấu thầu

Theo khoản 3 Điều 23, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện thủ tục chấp thuận nhà đầu tư trong một số trường hợp đặc biệt.

Cụ thể, nếu việc đấu giá quyền sử dụng đất đã được tổ chức nhưng không thành công sau hai lần, thì Nhà nước có thể chuyển sang hình thức chấp thuận nhà đầu tư. Ngoài ra, trong trường hợp chỉ có một nhà đầu tư đáp ứng điều kiện mời quan tâm theo quy định của pháp luật chuyên ngành, việc chấp thuận cũng được áp dụng nhằm bảo đảm tiến độ triển khai dự án.

4. Trường hợp chấp thuận nhà đầu tư đồng thời với chấp thuận chủ trương đầu tư

Căn cứ khoản 4 Điều 23 Luật Đầu tư 2025, các trường hợp cơ quan có thẩm quyền có thể chấp thuận nhà đầu tư đồng thời với việc chấp thuận chủ trương đầu tư mà không cần thông qua đấu giá hoặc đấu thầu.

Trường hợp thứ nhất là khi nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất hợp pháp, trừ các trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc lợi ích công cộng.

Trường hợp thứ hai là khi nhà đầu tư nhận chuyển nhượng, góp vốn hoặc thuê quyền sử dụng đất nông nghiệp để thực hiện dự án phi nông nghiệp mà không thuộc diện Nhà nước thu hồi đất. Bên cạnh đó, đối với các dự án thực hiện trong khu công nghiệp, khu công nghệ cao hoặc khu công nghệ số tập trung, nhà đầu tư cũng có thể được chấp thuận trực tiếp.

Cuối cùng, các dự án thuộc trường hợp được Nhà nước giao đất, cho thuê đất mà không cần đấu giá hoặc đấu thầu theo quy định của pháp luật cũng nằm trong diện được áp dụng cơ chế này.

Những quy định này tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư trong một số trường hợp đặc thù, đồng thời vẫn bảo đảm sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước đối với hoạt động đầu tư.

Có thể thấy, quy định về lựa chọn nhà đầu tư theo Điều 23 Luật Đầu tư 2025 đã thiết lập một cơ chế linh hoạt, kết hợp giữa cạnh tranh (đấu giá, đấu thầu) và chỉ định (chấp thuận nhà đầu tư) nhằm phù hợp với từng loại dự án cụ thể.

Huỳnh Dương