Quy định về nguyên tắc thực hiện, bảo đảm thực hiện dự án đầu tư 2026

Trong hoạt động kinh doanh hiện nay, việc triển khai dự án đầu tư không chỉ đòi hỏi nguồn lực tài chính mà còn phải tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật. Luật Đầu tư 2025 đã thiết lập một khung pháp lý rõ ràng về nguyên tắc thực hiện cũng như cơ chế bảo đảm thực hiện dự án, nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh dự án đầu tư

Quy định về nguyên tắc và bảo đảm thực hiện dự án đầu tư được ghi nhận tại Điều 29 và Điều 30 Luật Đầu tư 2025. Đây là hai điều khoản quan trọng, định hướng toàn bộ quá trình chuẩn bị và triển khai dự án của nhà đầu tư.

2. Nguyên tắc thực hiện dự án đầu tư theo quy định pháp luật

Theo khoản 1 Điều 29 Luật Đầu tư 2025, đối với những dự án đầu tư thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư chỉ được triển khai dự án sau khi đã hoàn tất thủ tục chấp thuận này. Điều này thể hiện rõ nguyên tắc “tiền kiểm” đối với các dự án có tác động lớn đến kinh tế – xã hội.

Tiếp đó, khoản 2 Điều 29 quy định rằng, đối với các dự án thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư có nghĩa vụ hoàn thành thủ tục cấp giấy chứng nhận trước khi tiến hành thực hiện dự án. Đây là bước pháp lý bắt buộc nhằm xác lập tư cách hợp pháp của dự án trên thực tế.

Ngoài ra, khoản 3 Điều 29 còn nhấn mạnh nghĩa vụ xuyên suốt của nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án đầu tư. Theo đó, nhà đầu tư phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về quy hoạch, đất đai, môi trường, xây dựng, lao động, phòng cháy chữa cháy cũng như các quy định pháp luật có liên quan. Đồng thời, nhà đầu tư phải thực hiện đúng nội dung của văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu có).

Quy định về nguyên tắc thực hiện, bảo đảm thực hiện dự án đầu tư 2026

3. Cơ chế bảo đảm thực hiện dự án đầu tư

Bên cạnh nguyên tắc thực hiện, Luật Đầu tư 2025 còn thiết lập cơ chế bảo đảm nhằm nâng cao trách nhiệm của nhà đầu tư. Theo khoản 1 Điều 30, đối với dự án đầu tư có đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, nhà đầu tư phải thực hiện ký quỹ hoặc có bảo lãnh ngân hàng về nghĩa vụ ký quỹ.

Quy định này nhằm bảo đảm rằng nhà đầu tư có đủ năng lực tài chính và cam kết thực hiện dự án đúng tiến độ, tránh tình trạng “giữ đất” nhưng không triển khai hoặc triển khai chậm.

Tuy nhiên, pháp luật cũng đưa ra một số trường hợp ngoại lệ không phải thực hiện ký quỹ. Cụ thể, nhà đầu tư sẽ được miễn nghĩa vụ này nếu đã trúng đấu giá quyền sử dụng đất hoặc trúng đấu thầu dự án có sử dụng đất, bởi các trường hợp này đã trải qua quá trình lựa chọn có tính cạnh tranh và minh bạch.

Ngoài ra, nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án đã hoàn thành nghĩa vụ ký quỹ hoặc đã góp vốn, huy động vốn đúng tiến độ theo quy định cũng không phải thực hiện lại nghĩa vụ này. Trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất hợp pháp hoặc trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản cũng được miễn ký quỹ theo quy định.

4. Ý nghĩa của quy định đối với nhà đầu tư

Có thể thấy, các quy định tại Điều 29 và Điều 30 Luật Đầu tư 2025 không chỉ mang tính kiểm soát mà còn tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho nhà đầu tư. Việc tuân thủ đúng nguyên tắc thực hiện và nghĩa vụ bảo đảm sẽ giúp dự án đầu tư được triển khai thuận lợi, hạn chế tranh chấp và rủi ro pháp lý.

Đồng thời, cơ chế ký quỹ hoặc bảo lãnh cũng góp phần nâng cao tính nghiêm túc trong hoạt động đầu tư, đảm bảo tài nguyên đất đai và các nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả.

Trong năm 2026, việc nắm rõ các quy định về nguyên tắc và bảo đảm thực hiện dự án đầu tư là điều kiện tiên quyết để nhà đầu tư triển khai dự án đúng pháp luật. Với khung pháp lý được quy định tại Điều 29 và Điều 30 Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư không chỉ được định hướng rõ ràng về thủ tục mà còn được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong suốt quá trình thực hiện dự án.

Huỳnh Dương