Quy định về Ban đại diện chủ nợ theo Luật Phục hồi, phá sản 2025

Ban đại diện chủ nợ đóng vai trò nòng cốt trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của những người cho vay. Nội dung của bài viết nhằm phân tích quy định về việc thành lập, quyền và nghĩa vụ của ban đại diện chủ nợ theo Điều 14 Luật Phục hồi, phá sản 2025.

Trong quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán, việc bảo đảm quyền lợi của tập thể những người cho vay là ưu tiên hàng đầu. Để thực hiện điều này một cách tập trung và hiệu quả, Luật Phục hồi, phá sản 2025 đã quy định chi tiết về thiết chế Ban đại diện chủ nợ tại Điều 14. Đây là cơ quan đại diện cho tiếng nói chung, thực hiện chức năng giám sát và tham gia sâu vào các quyết định quan trọng đối với tài sản của doanh nghiệp mắc nợ.

1. Thời điểm thành lập và cơ cấu của Ban đại diện chủ nợ:

Theo quy định mới, Tòa án có thẩm quyền có thể ra quyết định thành lập Ban đại diện chủ nợ sau khi Toà án đã thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi hoặc sau khi mở thủ tục phá sản. Việc thành lập ban này giúp tinh gọn quá trình làm việc, thay vì Tòa án hay Quản tài viên phải lấy ý kiến của từng cá nhân riêng lẻ như Luật Phá sản 2014. Tuy nhiên, Luật Phục hồi, phá sản 2025 cũng quy định một ngoại lệ: Thủ tục này không áp dụng đối với những vụ việc được giải quyết theo thủ tục rút gọn.

Về mặt cơ cấu và số lượng thành viên, pháp luật giới hạn Ban đại diện chủ nợ có tối đa không quá 05 thành viên. Những người được bầu chọn vào ban này không phải là ngẫu nhiên mà phải là những người có quyền lợi thiết thực nhất, cụ thể là các chủ nợ có số nợ lớn hoặc những người đứng ra làm đại diện cho một nhóm các chủ nợ có số nợ lớn của doanh nghiệp, hợp tác xã. Tòa án nhân dân tối cao sẽ là cơ quan chịu trách nhiệm ban hành các quy định chi tiết và hướng dẫn cụ thể về việc thành lập cũng như hoạt động của ban này.

Quy định về Ban đại diện chủ nợ theo Luật Phục hồi, phá sản 2025

2. Quyền và nghĩa vụ của Ban đại diện chủ nợ trong quá trình giải quyết vụ việc:

Để bảo đảm tính minh bạch và tránh việc tẩu tán tài sản, Điều 14 Luật Phá sản, phục hồi 2025 đã trao cho Ban đại diện chủ nợ 6 nhóm quyền và nghĩa vụ cốt lõi sau đây:

Thứ nhất, tham gia vào phương án phục hồi: Ban đại diện chủ nợ có quyền được trình bày các ý kiến đánh giá của mình đối với phương án phục hồi hoạt động kinh doanh mà doanh nghiệp, hợp tác xã đưa ra. Điều này rất quan trọng vì phương án phục hồi ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hồi nợ của họ.

Thứ hai, kiểm tra tài chính: Sau khi phương án phục hồi hoạt động kinh doanh được cơ quan có thẩm quyền công nhận, Ban đại diện chủ nợ có quyền yêu cầu Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản tiến hành kiểm tra tình hình tài chính thực tế của doanh nghiệp, hợp tác xã.

Thứ ba, tiếp cận thông tin hồ sơ: Ban đại diện chủ nợ có quyền đề nghị được sao chụp các tài liệu, chứng cứ có liên quan trực tiếp đến vụ việc phục hồi, phá sản.

Tuy nhiên, Ban đại diện chủ nợ cần lưu ý: Quyền này bị giới hạn đối với các tài liệu mang tính chất bí mật (như bí mật nhà nước, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình) khi có yêu cầu chính đáng từ người tham gia thủ tục.

Thứ tư, cử người giám sát trực tiếp: Ban đại diện chủ nợ có quyền chỉ định một thành viên trong ban đứng ra làm người giám sát, với điều kiện phải được sự đồng ý của Tòa án.

Thứ năm, đại diện thực hiện quyền giám sát chung: Ban đại diện chủ nợ sẽ thay mặt cho toàn bộ các tập thể chủ nợ để tiến hành giám sát mọi hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã theo đúng khuôn khổ quy định của Luật Phục hồi, phá sản 2025.

Thứ sáu, các quyền khác: Ban đại diện chủ nợ cũng phải thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác phát sinh dựa trên quyết định cụ thể của Thẩm phán hoặc từ Hội nghị chủ nợ (Ví dụ: Quyết định lựa chọn người khác làm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, Quyết định chỉ định hoặc thay đổi Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản,…của Thẩm phán; Nghị quyết về xử lý tài sản của doanh nghiệp,….của Hội nghị chủ nợ).

Kim Rin