Nội dung công khai điều kiện hoạt động, giao dịch thương mại điện tử năm 2026

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, việc minh bạch thông tin trên nền tảng không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Luật Thương mại điện tử 2025 đã bổ sung quy định chi tiết về nội dung công khai điều kiện hoạt động và điều kiện giao dịch, nhằm bảo vệ người tiêu dùng và thiết lập môi trường cạnh tranh lành mạnh. Bài viết này sẽ đưa ra cái nhìn cụ thể về các yêu cầu pháp lý mà doanh nghiệp cần tuân thủ khi vận hành nền tảng thương mại điện tử từ năm 2026.

1. Căn cứ pháp lý

Quy định về công khai điều kiện hoạt động và giao dịch trong thương mại điện tử được ghi nhận trực tiếp tại Điều 11 Luật Thương mại điện tử 2025. Đây là điều luật mang tính nền tảng, đặt ra nghĩa vụ minh bạch thông tin cho mọi nền tảng số có chức năng trung gian hoặc cung cấp dịch vụ trực tuyến.

Khác với các quy định trước đây vốn mang tính nguyên tắc chung, Điều 11 đã cụ thể hóa từng nhóm nội dung phải công khai, đồng thời đưa ra yêu cầu rõ ràng về cách thức hiển thị và khả năng tiếp cận thông tin của người dùng. Điều này cho thấy pháp luật đang chuyển từ khuyến khích minh bạch sang bắt buộc minh bạch trong hoạt động thương mại điện tử.

2. Các nội dung bắt buộc phải công khai về điều kiện hoạt động

Theo khoản 1 Điều 11 Luật Thương mại điện tử 2025, nền tảng thương mại điện tử phải công khai các nội dung cơ bản liên quan đến điều kiện hoạt động. Đây là nhóm thông tin cốt lõi giúp người dùng hiểu rõ về chủ thể vận hành và cách thức nền tảng hoạt động.

Các nội dung chính bao gồm:

       - Thông tin về chủ quản nền tảng: giúp xác định rõ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm pháp lý

       - Chính sách bảo mật: thể hiện cách thu thập, sử dụng và bảo vệ dữ liệu người dùng

       - Quyền và nghĩa vụ của các bên: xác định rõ trách nhiệm giữa nền tảng, người bán và người mua

       - Cơ chế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại: bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng

Điểm đáng chú ý là pháp luật không chỉ yêu cầu công khai hình thức, mà còn hướng đến minh bạch thực chất. Ví dụ, chính sách bảo mật không thể chỉ mang tính hình thức mà phải phản ánh đúng cách xử lý dữ liệu cá nhân vì đây một vấn đề đang rất nhạy cảm trong thương mại điện tử hiện nay.

Nội dung công khai điều kiện hoạt động, giao dịch thương mại điện tử năm 2026

3. Yêu cầu về hình thức công khai

Khoản 2 Điều 11 Luật Thương mại điện tử 2025 đặt ra các tiêu chuẩn cụ thể về cách thức công khai thông tin trên nền tảng thương mại điện tử. Đây là điểm mới quan trọng vì nhiều doanh nghiệp thường có công khai nhưng không ai đọc được.

Pháp luật yêu cầu:

       - Thông tin phải đặt ở vị trí dễ thấy trên nền tảng

       - Sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, rõ ràng, dễ hiểu

       - Không gây nhầm lẫn hoặc hiểu sai bản chất giao dịch

       - Không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội

Đồng thời, nội dung công khai phải tuân thủ đồng bộ với nhiều lĩnh vực pháp luật khác như dân sự, thương mại, quảng cáo, cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng.

Như vậy, một nền tảng thương mại điện tử dù có đầy đủ chính sách nhưng nếu giấu trong các đường link khó tìm hoặc trình bày khó hiểu vẫn có thể bị coi là vi phạm pháp luật.

4. Nội dung công khai điều kiện giao dịch đối với nền tảng có chức năng đặt hàng

Đối với các nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến – vốn là hình thức phổ biến nhất của thương mại điện tử, pháp luật yêu cầu công khai chi tiết hơn về điều kiện giao dịch theo khoản 3 Điều 11 Luật Thương mại điện tử 2025.

Nền tảng phải minh bạch các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng, bao gồm:

       - Chính sách giá và các loại chi phí phát sinh

       - Điều kiện hoặc hạn chế giao dịch (thời gian, khu vực cung cấp)

       - Phương thức thanh toán

       - Cơ chế ưu tiên hiển thị sản phẩm

       - Quy chế hoạt động livestream bán hàng

Đây là các yếu tố thường gây tranh chấp trong thực tiễn, đặc biệt là vấn đề giá hiển thị khác giá thanh toán hoặc ưu tiên hiển thị không minh bạch trên các sàn thương mại điện tử.

a) Nội dung riêng đối với hàng hóa

Ngoài các nội dung chung, nền tảng phải công khai thêm:

       - Chính sách giao hàng

       - Chính sách đổi trả

       - Chính sách hoàn tiền

Các chính sách này phải rõ ràng về thời hạn, điều kiện áp dụng và trách nhiệm của từng bên. Việc thiếu minh bạch trong các nội dung này là nguyên nhân phổ biến dẫn đến khiếu nại trong thương mại điện tử.

b) Nội dung riêng đối với dịch vụ

Đối với dịch vụ, pháp luật yêu cầu bổ sung:

       - Phương thức cung cấp dịch vụ

       - Điều kiện chấm dứt dịch vụ

       - Chính sách hoàn tiền

Điều này đặc biệt quan trọng với các dịch vụ số như đặt phòng, đặt xe, khóa học online vì đây là nơi mà việc không hoàn tiền hoặc hủy dịch vụ thường gây tranh chấp.

5. Nghĩa vụ xác nhận sự đồng ý của người dùng

Khoản 4 Điều 11 Luật Thương mại điện tử 2025 quy định nền tảng thương mại điện tử phải có cơ chế để người dùng thể hiện sự đồng ý với các điều kiện hoạt động trước khi mở tài khoản.

Quy định này mang ý nghĩa pháp lý rất quan trọng:

       - Tạo cơ sở xác lập hợp đồng điện tử giữa nền tảng và người dùng

       - Là căn cứ giải quyết tranh chấp khi phát sinh

       - Ngăn chặn việc người dùng “không biết nhưng vẫn sử dụng”

Trong thực tế, việc tích chọn “Tôi đồng ý với điều khoản sử dụng” chính là biểu hiện cụ thể của yêu cầu này. Tuy nhiên, nếu điều khoản không minh bạch thì sự đồng ý đó có thể không được công nhận đầy đủ về mặt pháp lý trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Trúc Quỳnh