Những trách nhiệm mà doanh nghiệp cần biết khi giao dịch trên sàn dữ liệu từ ngày 25/09/2026

Sàn dữ liệu mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận, trao đổi và khai thác dữ liệu phục vụ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, việc giao dịch dữ liệu cũng đi kèm nhiều yêu cầu pháp lý liên quan đến quyền sở hữu, nguồn gốc, chất lượng và phạm vi sử dụng dữ liệu. Nghị định số 314/2026/NĐ-CP đã quy định cụ thể trách nhiệm của bên bán và bên mua nhằm bảo đảm giao dịch dữ liệu được thực hiện minh bạch, an toàn và đúng pháp luật.

Những trách nhiệm doanh nghiệp cần biết khi giao dịch trên sàn dữ liệu theo quy định của Nghị định số 314/2026/NĐ-CP từ ngày 25/09/2026

1. Cơ sở pháp lý

Nghị định số 314/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động của sàn dữ liệu.

2. Trách nhiệm của doanh nghiệp

2.1 Trách nhiệm của doanh nghiệp khi là bên bán dữ liệu

Theo khoản 1 Điều 32 Nghị định số 314/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp với tư cách bên bán phải bảo đảm và chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của dữ liệu, cũng như quyền sở hữu, quyền cung cấp, khai thác, sử dụng, chuyển giao và giao dịch đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu. Bên bán cũng phải cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và trung thực, đồng thời bảo đảm chất lượng, tính đầy đủ, khả năng cập nhật và các yêu cầu kỹ thuật của dữ liệu được kê khai, niêm yết và cung cấp trên sàn dữ liệu. Do đó, trước khi đưa dữ liệu lên sàn, doanh nghiệp cần kiểm tra rõ quyền của mình đối với dữ liệu, nguồn dữ liệu và phạm vi được phép chuyển giao. Việc cung cấp dữ liệu không có nguồn gốc hoặc quyền khai thác hợp pháp có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ bồi thường.

2.2 Trách nhiệm của doanh nghiệp với tư cách bên mua

Đối với doanh nghiệp mua dữ liệu, việc thanh toán tiền không đồng nghĩa với việc được sử dụng dữ liệu một cách không giới hạn. Bên mua phải khai thác, sử dụng dữ liệu đúng phạm vi, mục đích và thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng và theo điều kiện niêm yết trên sàn; không được tự ý chuyển giao lại, sao chép hoặc sử dụng vượt quá phạm vi quyền được cấp, đồng thời có trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn các khoản chi phí giao dịch, giá trị hợp đồng và phí dịch vụ liên quan. Đặc biệt, doanh nghiệp có thể phải bồi thường thiệt hại thực tế cho bên bán, tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian dữ liệu, chủ thể dữ liệu hoặc bên thứ ba nếu việc khai thác, sử dụng dữ liệu của mình vi phạm phạm vi quyền được cấp hoặc vi phạm các nghĩa vụ theo hợp đồng và pháp luật.

3. Lưu ý về dữ liệu cá nhân và quyền sở hữu trí tuệ

Doanh nghiệp cần đặc biệt thận trọng đối với dữ liệu có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân. Nghị định 314/2026/NĐ-CP nghiêm cấm việc lợi dụng sàn dữ liệu để mua, bán dữ liệu cá nhân hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định. Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân chỉ được giao dịch khi đáp ứng điều kiện về khử nhận dạng và các yêu cầu của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Ngoài ra, doanh nghiệp phải bảo đảm việc giao dịch và khai thác dữ liệu không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, bí mật nhà nước, an ninh mạng hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác.

4. Hợp đồng diện tử là căn cứ giao dịch quan trọng khi giao dịch 

Giao dịch trên sàn dữ liệu được thực hiện thông qua hợp đồng điện tử. Nội dung hợp đồng có thể bao gồm thông tin của bên bán, bên mua; sản phẩm, dịch vụ dữ liệu; quyền và nghĩa vụ của các bên; mục đích sử dụng; giá trị giao dịch; phương thức thanh toán; thời hạn cung cấp; nghĩa vụ bảo mật; trách nhiệm do vi phạm và phương thức giải quyết tranh chấp. Doanh nghiệp vì vậy cần kiểm tra kỹ phạm vi quyền sử dụng, thời hạn sử dụng, mục đích sử dụng và giới hạn chuyển giao lại trước khi xác nhận giao dịch.

Sau khi hoàn thành giao dịch, hệ thống sàn dữ liệu phải ghi nhận và lưu trữ thông tin giao dịch, đồng thời cấp cho bên mua văn bản xác nhận quyền khai thác, sử dụng dữ liệu dưới dạng thông điệp dữ liệu. Văn bản này có giá trị làm căn cứ chứng minh quyền khai thác, sử dụng hợp pháp của bên mua trong phạm vi đã được xác lập.

Kết luận

Nghị định 314/2026/NĐ-CP tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành và vận hành sàn dữ liệu, đồng thời đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với doanh nghiệp khi mua, bán và khai thác dữ liệu. Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến nguồn gốc và quyền đối với dữ liệu, phạm vi sử dụng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, sở hữu trí tuệ và các điều khoản của hợp đồng điện tử để hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình giao dịch.

Hà Phương