Những người có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi 2026

Trong bối cảnh kinh tế gặp nhiều biến động hiện nay, nhiều doanh nghiệp đối mặt với những khó khăn về tài chính, trước thực trạng đó pháp luật Việt Nam đã thiết lập cơ chế phục hồi doanh nghiệp nhằm tạo cơ hội cho doanh nghiệp tái cơ cấu và tiếp tục hoạt động thay vì phải phá sản. Một trong những vấn đề quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm rõ là ai có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi theo quy định pháp luật hiện hành. Bài viết này sẽ giúp làm rõ các quy định về những người có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi 2026 theo Luật Phục hồi, phá sản 2025. 

1. Căn cứ pháp lý về quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi

Theo Điều 24 Luật Phục hồi, phá sản 2025; pháp luật quy định rõ các chủ thể có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án áp dụng thủ tục phục hồi khi doanh nghiệp hoặc hợp tác xã rơi vào tình trạng có nguy cơ mất khả năng thanh toán hoặc đã mất khả năng thanh toán.

"1. Người có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi khi doanh nghiệp, hợp tác xã có nguy cơ mất hoặc mất khả năng thanh toán bao gồm:

a) Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã;

b) Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, Hội đồng thành viên của công ty hợp danh;

c) Đại hội thành viên của hợp tác xã;

d) Chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

2. Tòa án nhân dân tối cao quy định chi tiết và hướng dẫn Điều này"

Việc quy định cụ thể chủ thể có quyền nộp đơn nhằm bảo đảm quá trình phục hồi được thực hiện đúng thẩm quyền, tránh việc lạm dụng thủ tục và đồng thời giúp doanh nghiệp có cơ hội tái cấu trúc kịp thời.

Quy định này là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai thủ tục phục hồi 2026, đặc biệt trong giai đoạn doanh nghiệp cần tái tổ chức hoạt động kinh doanh và ổn định tài chính.

Những người có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi 2026

2. Những người có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi

Theo khoản 1 Điều 24 Luật Phục hồi, phá sản 2025; các chủ thể sau đây có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án áp dụng thủ tục phục hồi khi doanh nghiệp hoặc hợp tác xã có nguy cơ mất hoặc mất khả năng thanh toán:

a) Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã

Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã là cá nhân có quyền và trách nhiệm đại diện cho doanh nghiệp trong các giao dịch pháp lý và trước các cơ quan nhà nước. Theo Khoản 1, Điều 12 Luật doanh nghiệp sửa đổi bổ sung 2025; vị trí này thực hiện quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp, bao gồm ký kết hợp đồng, giải quyết tranh chấp và tham gia vào các vụ kiện tại tòa án hoặc trọng tài. Khi nhận thấy doanh nghiệp có nguy cơ mất khả năng thanh toán, người đại diện theo pháp luật có quyền chủ động nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi 2026 nhằm bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp cũng như các bên liên quan.

Việc trao quyền cho người đại diện theo pháp luật giúp quá trình xử lý khó khăn tài chính được thực hiện kịp thời và hiệu quả.

b) Cơ quan quản lý nội bộ của doanh nghiệp

Đối với các loại hình doanh nghiệp có cơ cấu quản trị tập thể sẽ có cơ quan quản lý nội bộ để thực hiện các công việc tổ chức, quản lý các hoạt động đối nội. Pháp luật cho phép các cơ quan quản lý nội bộ có quyền nộp đơn yêu cầu phục hồi, bao gồm:

• Hội đồng quản trị của công ty cổ phần
• Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• Hội đồng thành viên của công ty hợp danh

Các cơ quan này đại diện cho lợi ích của doanh nghiệp và các thành viên góp vốn. Khi nhận thấy doanh nghiệp đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán, họ có quyền quyết định nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi 2026 để đảm bảo quyền lợi cho các chủ sở hữu, nhà quản lý, người lao động....

c) Đại hội thành viên của hợp tác xã

Tại khoản 1 Điều 57 Luật hợp tác xã 2023 quy định Đại hội thành viên là cơ quan quyết định cao nhất của hợp tác xã. Theo quy định tại Luật Phục hồi, phá sản 2025; cơ quan này có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi khi hợp tác xã có nguy cơ mất hoặc mất khả năng thanh toán

Việc trao quyền cho Đại hội thành viên bảo đảm rằng quyết định thực hiện thủ tục phục hồi 2026 được thông qua bởi tập thể thành viên của hợp tác xã.

d) Chủ doanh nghiệp hoặc chủ sở hữu doanh nghiệp

Pháp luật cũng cho phép các chủ thể trực tiếp sở hữu doanh nghiệp nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, bao gồm:

• Chủ doanh nghiệp tư nhân
• Chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

Các chủ thể này có toàn quyền quyết định đối với hoạt động của doanh nghiệp nên họ có thể chủ động đề nghị Tòa án áp dụng thủ tục phục hồi 2026 khi nhận thấy doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính.

3. Quy định hướng dẫn chi tiết

Khoản 2 Điều 24 Luật Phục hồi, phá sản 2025 quy định rằng Tòa án nhân dân tối cao sẽ ban hành các quy định chi tiết và hướng dẫn việc thực hiện quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi. Điều này nhằm bảo đảm việc áp dụng quy định pháp luật được thống nhất trong thực tiễn xét xử.

Ý nghĩa của thủ tục phục hồi đối với doanh nghiệp

Cơ chế thủ tục phục hồi 2026 có vai trò rất quan trọng đối với doanh nghiệp và nền kinh tế. Thủ tục này giúp doanh nghiệp có cơ hội:

• Tái cấu trúc hoạt động sản xuất, kinh doanh
• Cơ cấu lại các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính
• Bảo vệ quyền lợi của người lao động và chủ nợ
• Tránh nguy cơ phá sản khi vẫn còn khả năng phục hồi

Việc xác định đúng chủ thể có quyền nộp đơn sẽ giúp doanh nghiệp triển khai thủ tục phục hồi 2026 một cách hợp pháp và hiệu quả.

Trúc Quỳnh