Nhiều điểm mới nổi bật của Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

Tại Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XV, với 433/439 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 91,54%), Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi). Việc ban hành Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo nghề gắn với thị trường lao động và hội nhập quốc tế.

Luật mới được xây dựng trên cơ sở tổng kết hơn 10 năm thi hành Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014, đồng thời tiếp thu các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục – đào tạo.

1. Kế thừa và phát huy thành tựu của Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

Theo báo cáo trình Quốc hội, Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 đã đóng vai trò nền tảng pháp lý quan trọng, góp phần mở rộng quy mô và từng bước nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp trong giai đoạn vừa qua. Hệ thống GDNN đã đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu nhân lực cho thị trường lao động, nhất là trong các ngành sản xuất, dịch vụ và kỹ thuật.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, đặc biệt là mục tiêu xây dựng đội ngũ lao động có kỹ năng cao phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Luật cũ bộc lộ những hạn chế nhất định. Vì vậy, Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 được ban hành không chỉ để kế thừa những điểm tích cực, mà còn tạo ra sự đổi mới toàn diện, sâu rộng hơn về mô hình, phương thức và chất lượng đào tạo.

2. Hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

Một trong những điểm đột phá của Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 là hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng mở, linh hoạt và liên thông. Luật bổ sung mô hình Trung học nghề, được xác định cùng bậc học với trung học phổ thông, tích hợp giữa kiến thức văn hóa cốt lõi và đào tạo kỹ năng nghề.

Mô hình này giúp người học vừa hoàn thiện trình độ học vấn phổ thông, vừa có tay nghề, qua đó tăng cường định hướng nghề nghiệp ngay từ sớm cho học sinh sau THCS và THPT. Việc bổ sung Trung học nghề được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tỷ lệ người học tham gia giáo dục nghề nghiệp, thúc đẩy mục tiêu phổ cập nghề cho thanh niên theo các kết luận, nghị quyết của Bộ Chính trị về đổi mới giáo dục và đào tạo.

Nhiều điểm mới nổi bật của Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

3. Đổi mới chương trình và bảo đảm chất lượng theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 đặt trọng tâm vào đổi mới chương trình đào tạo và cơ chế bảo đảm chất lượng GDNN. Luật quy định rõ về chuẩn chương trình đào tạo và chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tạo cơ sở pháp lý để người học, doanh nghiệp và xã hội có đầy đủ thông tin khi lựa chọn chương trình đào tạo. Bên cạnh đó, luật cho phép công nhận kiến thức, kỹ năng mà người học đã tích lũy thông qua thực tiễn hoặc các hình thức học tập khác, tạo điều kiện thuận lợi cho học tập suốt đời và liên thông giữa các trình độ.

4. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý GDNN theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

Một nội dung mới đáng chú ý khác của Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 là việc quản lý hoạt động GDNN trên nền tảng dữ liệu số. Theo đó, dù được cấp phép theo nhóm ngành nghề, trước khi tuyển sinh và tổ chức đào tạo, các cơ sở GDNN phải đăng ký thông tin lên hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

5. Tăng cường gắn kết doanh nghiệp với GDNN theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

Nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất – kinh doanh, Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 tăng cường vai trò của doanh nghiệp trong hệ thống GDNN. Luật quy định rõ các chính sách ưu tiên và cơ chế hình thành Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp. Quỹ này được thiết kế theo hướng linh hoạt, giao Chính phủ quy định chi tiết về đối tượng, nguồn hình thành, mức trích lập và nhiệm vụ chi, phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp.

6. Phân cấp, phân quyền và tăng quyền tự chủ theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025

Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý GDNN, đồng thời mở rộng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo. Quy định này phù hợp với chủ trương sắp xếp, đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập và mô hình chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

Việc tăng quyền tự chủ giúp các cơ sở GDNN chủ động hơn trong tổ chức đào tạo, sử dụng nguồn lực và hợp tác với doanh nghiệp, từ đó nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh hội nhập.

Huỳnh Dương