Nhiệm vụ, quyền hạn của Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản trong thủ tục phá sản 2026

Trong quá trình giải quyết vụ việc phục hồi và phá sản doanh nghiệp, Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản giữ vai trò trung tâm trong việc bảo toàn tài sản, bảo vệ quyền lợi của chủ nợ và bảo đảm thi hành quyết định của Tòa án. Luật Phục hồi, phá sản 2025 đã quy định cụ thể về nhiệm vụ và quyền hạn của các chủ thể này tại Điều 10. Dưới đây là phân tích chi tiết theo từng giai đoạn thủ tục.

1. Nhiệm vụ, quyền hạn trong thủ tục phục hồi

Theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Phục hồi, phá sản 2025, trong giai đoạn phục hồi hoạt động kinh doanh, Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản có trách nhiệm xác minh, thu thập và quản lý tài liệu, chứng cứ liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã. Khi cần thiết, họ có quyền đề nghị Thẩm phán thực hiện các biện pháp thẩm tra, xác minh để làm rõ tính hợp pháp của tài liệu, chứng cứ.

Bên cạnh đó, chủ thể này có nhiệm vụ xác minh và cập nhật danh sách chủ nợ, người mắc nợ nhằm bảo đảm tính chính xác của các nghĩa vụ tài chính. Họ cũng được tiến hành hòa giải theo quy định của Luật, góp phần tháo gỡ tranh chấp và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi.

Trong quá trình doanh nghiệp xây dựng và thực hiện phương án phục hồi, Quản tài viên có trách nhiệm giám sát hoạt động kinh doanh, giám sát việc hoàn thiện phương án phục hồi và điều hành Hội nghị chủ nợ theo quyết định của Thẩm phán. Trường hợp có nghị quyết của Hội nghị chủ nợ về chuyển nhượng doanh nghiệp, hợp tác xã, họ là chủ thể tổ chức thực hiện.

Quản tài viên còn có nhiệm vụ tối ưu hóa giá trị tài sản khi bán tài sản, đồng thời ngăn chặn việc bán, chuyển giao tài sản trái phép hoặc hành vi tẩu tán tài sản. Khi phát hiện giao dịch bất hợp pháp, Quản tài viên có quyền đề nghị Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu, thu hồi tài sản, đề nghị xử phạt vi phạm hành chính hoặc kiến nghị xử lý hình sự theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, họ được quyền thuê cá nhân, tổ chức hỗ trợ thực hiện công việc chuyên môn, được hưởng thù lao và phải thực hiện trách nhiệm bảo hiểm nghề nghiệp theo quy định. Trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ, Quản tài viên phải báo cáo theo yêu cầu của Thẩm phán và chịu trách nhiệm trước Thẩm phán cũng như trước pháp luật.

Nhiệm vụ, quyền hạn của Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản trong thủ tục phá sản 2026

2. Nhiệm vụ, quyền hạn trong thủ tục phá sản

Căn cứ khoản 2 Điều 10 Luật Phục hồi, phá sản 2025, khi vụ việc chuyển sang giai đoạn phá sản, phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của Quản tài viên được mở rộng và mang tính cưỡng chế cao hơn. Ngoài việc tiếp tục thực hiện một số nhiệm vụ đã được quy định trong thủ tục phục hồi, họ có trách nhiệm lập danh sách chủ nợ và người mắc nợ một cách đầy đủ, chính xác.

Quản tài viên trực tiếp quản lý và thực hiện thanh lý tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã; bảo đảm tối ưu giá trị tài sản khi bán, thanh lý và ngăn chặn mọi hành vi chuyển giao tài sản trái phép. Toàn bộ khoản tiền thu được từ việc thanh lý phải nộp vào tài khoản do Tòa án hoặc cơ quan thi hành án dân sự chỉ định, nhằm bảo đảm tính minh bạch.

Họ có quyền đề nghị Thẩm phán áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, đề xuất phương án bán tài sản để bảo đảm chi phí phá sản và bảo toàn tài sản. Đồng thời, Quản tài viên có trách nhiệm xác minh điều kiện thi hành quyết định tuyên bố phá sản, tổ chức thi hành quyết định này, báo cáo cho cơ quan thi hành án dân sự và thông báo cho các bên liên quan.

Trong trường hợp cần thiết, Quản tài viên có thể đề nghị cơ quan thi hành án dân sự áp dụng biện pháp cưỡng chế để thu hồi hoặc giao tài sản theo quy định pháp luật. Đặc biệt, họ còn đại diện cho doanh nghiệp, hợp tác xã trong việc giải quyết tranh chấp, thu hồi tài sản của người mắc nợ hoặc khi doanh nghiệp không có người đại diện theo pháp luật.

Tương tự giai đoạn phục hồi, Quản tài viên phải báo cáo việc thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của Thẩm phán và cơ quan thi hành án dân sự, đồng thời chịu trách nhiệm trước các cơ quan này và trước pháp luật.

3. Nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định pháp luật

Căn cứ khoản 3 Điều 10 Luật Phục hồi, phá sản 2025, ngoài các nhiệm vụ, quyền hạn được liệt kê cụ thể, Quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản còn có thể thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật hoặc theo quyết định của Thẩm phán. Quy định mở này tạo cơ sở pháp lý linh hoạt để xử lý những tình huống phát sinh trong thực tiễn giải quyết vụ việc phá sản.

Huỳnh Dương