Một số điểm mới nổi bật của Luật Dân số 2025

Luật Dân số 2025, vừa được Quốc hội thông qua và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đem lại nhiều chính sách mới nhằm khuyến khích sinh đủ hai con, ổn định dân số và hỗ trợ các gia đình trẻ. Các điểm mới này hướng tới mục tiêu đảm bảo mức sinh thay thế, tạo điều kiện an sinh xã hội, đồng thời khắc phục những hệ lụy do tình trạng sinh thấp kéo dài

1. Luật Dân số 2025 áp dụng chính sách ưu tiên nhà ở xã hội cho gia đình sinh đủ 2 con

Một trong những nội dung nổi bật nhất là quyền ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội dành cho gia đình sinh đủ 2 con. Theo Luật, phụ nữ sinh đủ hai con, hoặc  trong một số trường hợp đặc biệt nam giới có hai con đẻ mà vợ đã mất, sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Quy định này nhằm giảm bớt gánh nặng về chỗ ở cho các gia đình trẻ, từ đó khuyến khích việc sinh con thứ hai, một đối tượng chính mà Nhà nước hướng tới trong bối cảnh tỷ lệ sinh đang giảm.

Một số điểm mới nổi bật của Luật Dân số 2025

2. Gia tăng thời gian nghỉ thai sản và hỗ trợ sinh con

Luật Dân số 2025 cũng đề xuất cải thiện chế độ nghỉ thai sản khi vợ sinh con lần hai: phụ nữ sẽ được nghỉ thai sản dài hơn, cụ thể là khoảng 7 tháng; nam giới khi vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc.

Bên cạnh đó, Luật mở rộng các chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con cho phụ nữ thuộc các nhóm ưu tiên: phụ nữ dân tộc thiểu số ít người; sinh con ở các địa phương có mức sinh thấp; sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.

Nhờ vậy, các gia đình đặc biệt ở vùng có mức sinh thấp được hỗ trợ cả về nhà ở, nghỉ ngơi sau sinh và tài chính, giảm bớt áp lực nuôi con, chăm con.

3. Đặt nền móng pháp lý toàn diện cho chính sách dân số

Luật Dân số 2025 không chỉ quy định ưu đãi cho gia đình sinh đủ 2 con mà còn xác lập khung chính sách rộng hơn: duy trì mức sinh thay thế, giảm chênh lệch giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số kết hợp các chính sách y tế, bảo hiểm, nhà ở, phúc lợi xã hội.

Với phạm vi quy định rộng và mang tính tổng thể, Luật tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, giúp các chính sách dân số an sinh phát triển bền vững trong dài hạn, phù hợp với bối cảnh thay đổi dân số và kinh tế xã hội.

4. Ý nghĩa và kỳ vọng từ các chính sách mới

Những thay đổi trong Luật Dân số 2025 hướng đến hỗ trợ thực chất cho các gia đình sinh đủ hai con giảm bớt áp lực về nhà ở, chi phí sinh con, chăm con qua đó khuyến khích sinh sản, ổn định cơ cấu dân số, góp phần đảm bảo nguồn lực dân số cho phát triển kinh tế xã hội.

Chính sách ưu tiên nhà ở xã hội sẽ giúp nhiều gia đình trẻ có điều kiện ổn định sớm, yên tâm phát triển gia đình; chế độ nghỉ thai sản và hỗ trợ tài chính giảm gánh nặng sau sinh; khung pháp lý toàn diện đảm bảo đồng bộ các chính sách dân số an sinh y tế trong tương lai.

Nguyễn Tuấn