Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 với nhiều điểm mới nổi bật

Trong bối cảnh hệ thống tài chính – ngân hàng ngày càng chịu nhiều áp lực từ biến động kinh tế, việc bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền trở thành yêu cầu cấp thiết. Ngày 10/12, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành cao, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của khung pháp lý về an toàn ngân hàng. Một trong những nội dung nổi bật của Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 là cơ chế chi trả bảo hiểm tiền gửi sớm hơn, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào việc ngân hàng bị tuyên bố phá sản.

1. Mở rộng thời điểm chi trả bảo hiểm tiền gửi theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025

Theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, từ ngày 01/5/2026, tổ chức bảo hiểm tiền gửi không chỉ chi trả trong trường hợp ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng bị phá sản như trước đây, mà còn được phép chi trả trong những tình huống phát sinh rủi ro nghiêm trọng đối với hệ thống. Cụ thể, ngoài trường hợp Ngân hàng Nhà nước phê duyệt phương án phá sản đối với tổ chức tín dụng mất khả năng chi trả tiền gửi, luật mới còn bổ sung thêm hai căn cứ khác để thực hiện chi trả.

2. Chi trả sớm khi tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025

Một điểm mới đáng chú ý của Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 là cho phép chi trả bảo hiểm tiền gửi trong trường hợp Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng đang bị kiểm soát đặc biệt và tổ chức này rơi vào tình trạng lỗ lũy kế vượt quá 100% vốn điều lệ. Đây là cơ chế can thiệp sớm, nhằm hạn chế nguy cơ đổ vỡ dây chuyền trong hệ thống ngân hàng. Thay vì chờ đến giai đoạn phá sản chính thức, người gửi tiền có thể được tiếp cận khoản bảo hiểm sớm hơn.

Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 với nhiều điểm mới nổi bật

3. Trường hợp chi trả theo yêu cầu của cơ quan quản lý trong Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025

Bên cạnh hai trường hợp nêu trên, Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 còn cho phép tổ chức bảo hiểm tiền gửi thực hiện chi trả khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính, trật tự và an toàn xã hội. Quy định này trao cho cơ quan quản lý công cụ pháp lý linh hoạt hơn để xử lý các tình huống khẩn cấp, khi nguy cơ mất ổn định không chỉ dừng lại ở phạm vi một tổ chức tín dụng riêng lẻ mà có thể lan rộng ra toàn hệ thống.

4. Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025

Luật mới sửa đổi tiếp tục giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi theo từng giai đoạn, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội. Hạn mức này là số tiền tối đa mà tổ chức bảo hiểm tiền gửi chi trả cho mỗi người gửi tiền tại một tổ chức tham gia bảo hiểm, bao gồm cả gốc và lãi. Hiện nay, mức chi trả đang được áp dụng là 125 triệu đồng, tuy nhiên trong quá trình thảo luận, nhiều ý kiến đề xuất cần nâng hạn mức này để phù hợp hơn với thực tiễn gửi tiền của người dân.

5. Vai trò mới của tổ chức bảo hiểm tiền gửi theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025

Không chỉ dừng lại ở việc chi trả, Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 còn mở rộng vai trò của tổ chức bảo hiểm tiền gửi trong quá trình xử lý các tổ chức tín dụng gặp khó khăn. Theo đó, tổ chức này được tham gia đánh giá tính khả thi của các phương án phục hồi, sắp xếp lại, hợp nhất, chuyển nhượng vốn góp hoặc xây dựng phương án phá sản đối với tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt.

6. Cơ chế cho vay đặc biệt để chi trả sớm theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025

Luật mới cũng bổ sung cơ chế tài chính quan trọng cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi. Theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, tổ chức bảo hiểm tiền gửi được phép cho vay đặc biệt đối với các ngân hàng tham gia bảo hiểm tiền gửi với lãi suất 0%, có hoặc không có tài sản bảo đảm. Đồng thời, trong trường hợp quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để thực hiện chi trả sớm, tổ chức bảo hiểm tiền gửi có thể vay từ Ngân hàng Nhà nước với lãi suất 0% và không cần tài sản bảo đảm.

---

Huỳnh Dương