Điểm mới nổi bật của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Chiều ngày 10/12, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã tiến hành biểu quyết thông qua Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi). Kết quả biểu quyết cho thấy có 441/447 đại biểu Quốc hội tham gia tán thành, tương đương 93,23% tổng số đại biểu có mặt. Tỷ lệ đồng thuận cao này thể hiện sự thống nhất của Quốc hội đối với việc hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh hoạt động hàng không dân dụng trong giai đoạn phát triển mới.

Trước đó, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025.

1. Hoàn thiện quy định về áp dụng pháp luật theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025, các hoạt động hàng không dân dụng được xác định là lĩnh vực có yếu tố đặc thù, gắn liền với chủ quyền quốc gia và hiệu lực không gian. Do đó, luật sửa đổi đã được rà soát để bảo đảm tính thống nhất với Hiến pháp, pháp luật về biên giới, pháp luật về biển và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Luật quy định nguyên tắc áp dụng pháp luật theo hướng ưu tiên áp dụng Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, pháp luật liên quan và điều ước quốc tế. Trường hợp Quốc hội ban hành luật hoặc nghị quyết mới có nội dung khác với luật này thì phải xác định rõ phạm vi áp dụng.

2. Bổ sung quy định về vận tải hàng không tầm thấp trong Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Một điểm mới đáng chú ý của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025 là việc chính thức ghi nhận và điều chỉnh hoạt động vận tải hàng không tầm thấp. Thuật ngữ “tầm thấp” được sử dụng phù hợp với các chiến lược, đề án phát triển hàng không hiện nay và xu hướng quốc tế.

Luật bổ sung một điều riêng giao Chính phủ quy định chi tiết về điều kiện, phạm vi, phương thức tổ chức hoạt động vận tải hàng không tầm thấp, tạo cơ sở pháp lý cho việc nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển các mô hình hàng không mới, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ bay không người lái và dịch vụ hàng không đô thị ngày càng phát triển.

Điểm mới nổi bật của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

3. Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Để đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa ngành hàng không, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025 bổ sung quy định cho phép nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, khai thác và cung ứng dịch vụ hàng không. Đáng chú ý, luật cho phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm hỗ trợ nâng cao hiệu quả vận hành, chất lượng dịch vụ và năng lực quản lý nhà nước. Các nội dung cụ thể liên quan đến điều kiện, phạm vi và phương thức ứng dụng sẽ tiếp tục được quy định chi tiết tại các văn bản hướng dẫn thi hành.

4. Hoàn thiện cơ chế đầu tư cảng hàng không theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Về đầu tư xây dựng, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025 hoàn thiện cơ chế đầu tư cảng hàng không và các công trình tại cảng theo hướng linh hoạt, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu phát triển hạ tầng.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền được quyết định đầu tư và cho phép nhà đầu tư, doanh nghiệp xây dựng mới, nâng cấp, mở rộng, bảo trì và khai thác các công trình lưỡng dụng tại cảng hàng không nằm trên đất quốc phòng, an ninh mà không phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Luật cũng bổ sung nguyên tắc bảo đảm kết nối đồng bộ giữa các hạng mục công trình trong đầu tư xây dựng cảng hàng không.

5. Quy định về giá, phí, vận chuyển và bồi thường theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Đối với hoạt động vận chuyển hàng không và bồi thường thiệt hại, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025 được rà soát để bảo đảm tuân thủ tính đặc thù của pháp luật chuyên ngành, đồng thời tránh trùng lặp với Bộ luật Dân sự và Bộ luật Tố tụng dân sự.

Luật bổ sung trách nhiệm của người vận chuyển trong việc bảo đảm tính chính xác, đầy đủ của thông tin công bố cho hành khách, cũng như tăng cường trách nhiệm giám sát của Nhà chức trách hàng không đối với việc thực hiện nghĩa vụ của các hãng hàng không.

6. Tăng cường an toàn, an ninh hàng không theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Một nội dung trọng tâm khác của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025 là hoàn thiện các quy định về an toàn và an ninh hàng không. Luật làm rõ đối tượng phải xây dựng hệ thống quản lý an toàn hàng không, đồng thời quy định cơ chế vận hành hệ thống thu thập, đánh giá và xử lý dữ liệu an toàn, các quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).

7. Cơ chế tài chính và tổ chức quản lý theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025

Theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025, Nhà chức trách hàng không được giao quyền chủ động hơn trong việc sử dụng nguồn phí, lệ phí nhằm phục vụ yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh hàng không và nâng cao năng lực quản lý.

Bên cạnh đó, luật quy định cơ chế hỗ trợ hằng tháng đối với Nhà chức trách hàng không Việt Nam và Nhà chức trách an ninh hàng không Việt Nam, qua đó góp phần thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, hạn chế tình trạng dịch chuyển lao động khỏi khu vực nhà nước, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Huỳnh Dương