Chứng khoán là gì? Các loại chứng khoán hiện nay

1. Khái niệm chứng khoán

Theo khoản 1 Điều 4 Luật Chứng khoán năm 2019, chứng khoán được xác định là một loại tài sản, bao gồm các hình thức sau:

• Cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ;
• Chứng quyền, chứng quyền có bảo đảm, quyền mua cổ phần, chứng chỉ lưu ký;
• Chứng khoán phái sinh;
• Các loại chứng khoán khác theo quy định của Chính phủ.

2. Các loại chứng khoán phổ biến

2.1. Cổ phiếu

Cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền sở hữu hợp pháp của người nắm giữ đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành.
Cổ phiếu phải bao gồm các nội dung sau:

• Tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính của công ty;
• Số lượng và loại cổ phần;
• Mệnh giá mỗi cổ phần và tổng mệnh giá cổ phần ghi trên cổ phiếu;
• Thông tin cổ đông: họ tên, địa chỉ, quốc tịch, giấy tờ pháp lý (đối với cá nhân); tên, mã số doanh nghiệp hoặc giấy tờ pháp lý và địa chỉ trụ sở chính (đối với tổ chức);
• Chữ ký của người đại diện theo pháp luật;
• Số đăng ký tại sổ cổ đông và ngày phát hành cổ phiếu;
• Các nội dung khác theo quy định tại Điều 116, 117, 118 Luật Doanh nghiệp 2020 (đối với cổ phiếu ưu đãi).

(Theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019; khoản 1 Điều 121 Luật Doanh nghiệp 2020)

2.2. Trái phiếu

Trái phiếu là chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần nợ của tổ chức phát hành.
(Khoản 3 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019)

2.3. Chứng chỉ quỹ

Chứng chỉ quỹ là chứng khoán xác nhận quyền sở hữu của nhà đầu tư đối với phần vốn góp vào quỹ đầu tư chứng khoán.
(Khoản 4 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019)

2.4. Chứng quyền

Chứng quyền được phát hành kèm theo trái phiếu hoặc cổ phiếu ưu đãi, cho phép người sở hữu được mua một số cổ phiếu phổ thông nhất định theo mức giá đã được xác định trước trong khoảng thời gian xác định.
(Khoản 5 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019)

2.5. Chứng quyền có bảo đảm

Là loại chứng khoán có tài sản bảo đảm do công ty chứng khoán phát hành, cho phép người sở hữu được quyền mua hoặc bán chứng khoán cơ sở với tổ chức phát hành chứng quyền có bảo đảm đó theo giá xác định trước hoặc nhận khoản chênh lệch giá khi thực hiện.
(Khoản 6 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019)

2.6. Quyền mua cổ phần

Là loại chứng khoán do công ty cổ phần phát hành, cho phép cổ đông hiện hữu được ưu tiên mua cổ phần mới theo điều kiện đã công bố.
(Khoản 7 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019)

2.7. Chứng chỉ lưu ký

Là chứng khoán được phát hành dựa trên chứng khoán gốc của tổ chức hợp pháp tại Việt Nam.
(Khoản 8 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019)

2.8. Chứng khoán phái sinh

Là công cụ tài chính dưới dạng hợp đồng, thể hiện quyền và nghĩa vụ của các bên trong việc thanh toán tiền hoặc chuyển giao tài sản cơ sở theo giá, thời gian đã xác định trước.
Bao gồm: hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai, hợp đồng kỳ hạn.
(Khoản 9 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019)

3. Hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán

3.1. Khái niệm

Hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán bao gồm:

• Chào bán, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư chứng khoán;
• Cung cấp dịch vụ chứng khoán;
• Công bố thông tin, quản trị công ty đại chúng;
• Và các hoạt động khác được quy định tại Luật Chứng khoán 2019.

3.2. Nguyên tắc hoạt động (Điều 5 Luật Chứng khoán 2019)

• Tôn trọng quyền sở hữu và các quyền hợp pháp khác đối với tài sản; đảm bảo quyền tự do giao dịch, đầu tư và kinh doanh.
• Thực hiện công bằng, công khai, minh bạch.
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
• Tự chịu trách nhiệm về rủi ro trong quá trình đầu tư và giao dịch.

Tổng hợp: Huỳnh Dương