Chi phí phục hồi, phá sản; tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản 2026

Trong quá trình giải quyết thủ tục phá sản hoặc phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, vấn đề chi phí luôn là yếu tố quan trọng cần được xác định rõ. Theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản 2025, cơ chế chi trả và tạm ứng chi phí đã được quy định cụ thể nhằm đảm bảo quá trình giải quyết vụ việc minh bạch và hiệu quả.

1. Chi phí phục hồi, phá sản là gì?

Chi phí phục hồi, phá sản là các khoản chi phục vụ cho quá trình tiến hành thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh hoặc thủ tục phá sản của doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định của pháp luật.

Theo Điều 20 Luật Phục hồi, phá sản 2025, chi phí phục hồi, phá sản được thanh toán từ giá trị tài sản của doanh nghiệp hoặc hợp tác xã. Tuy nhiên, trong trường hợp người nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi hoặc phá sản không trung thực hoặc lợi dụng thủ tục để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, người đó phải tự chịu chi phí phục hồi, phá sản. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng thủ tục pháp lý trong quá trình xử lý các vụ việc phá sản 2026.

2. Nghĩa vụ tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản

Theo khoản 2 Điều 20 Luật Phục hồi, phá sản 2025, người nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi hoặc phá sản phải nộp tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản.Tuy nhiên, một số chủ thể được miễn nghĩa vụ tạm ứng, bao gồm các trường hợp được quy định tại điểm b khoản 1, khoản 3 và khoản 4 Điều 38 và điểm c khoản 1 Điều 70 Luật Phục hồi, phá sản 2025, cụ thể như sau:

“Điều 38. Người có quyền, nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản

1. Người có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán bao gồm:
...
b) Người lao động, công đoàn có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản khi hết thời hạn 06 tháng kể từ ngày phải thực hiện nghĩa vụ trả lương, các khoản nợ khác đến hạn đối với người lao động mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán;
...
3. Cơ quan quản lý thuế phải nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Chính phủ quy định điều kiện nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản.

4. Cơ quan bảo hiểm xã hội có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã khi cơ quan bảo hiểm xã hội đã thông báo đôn đốc đối với khoản chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế nhưng không có phản hồi trong 03 năm liên tiếp gần nhất theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế.
...
Điều 70. Áp dụng thủ tục phá sản rút gọn

1. Thủ tục phá sản rút gọn được áp dụng khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
...
c) Doanh nghiệp, hợp tác xã không còn tài sản hoặc còn tài sản nhưng không thanh lý, thu hồi được hoặc còn tài sản nhưng không đủ để nộp lệ phí phá sản, tạm ứng chi phí phá sản, thanh toán chi phí phá sản;”

Trong các trường hợp này, ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản. Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo quyền khởi xướng thủ tục phá sản của các chủ thể có liên quan trong bối cảnh pháp lý mới về phá sản 2026.

Chi phí phục hồi, phá sản; tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản 2026

3. Thẩm quyền quyết định mức tạm ứng và chi phí phục hồi, phá sản

Theo khoản 4 Điều 20 Luật Phục hồi, phá sản 2025, Thẩm phán là người có thẩm quyền: quyết định mức tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản; mức chi phí phục hồi, phá sản trong từng trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật và quyết định việc hoàn trả tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản

Tuy nhiên, tiền tạm ứng sẽ không được hoàn trả trong các trường hợp: người nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, phá sản không trung thực, lợi dụng thủ tục phục hồi, phá sản để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân thì phải chịu chi phí phục hồi, phá sản hoặc trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã không còn tiền, tài sản.

Cơ chế này giúp đảm bảo quá trình giải quyết thủ tục phá sản 2026 được thực hiện đúng pháp luật và tránh các yêu cầu không có căn cứ.

4. Bảo đảm chi phí phục hồi, phá sản từ tài sản doanh nghiệp

Theo khoản 5 Điều 20 Luật Phục hồi, phá sản 2025, để bảo đảm chi phí cho quá trình giải quyết vụ việc, Thẩm phán có thể giao cho Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản bán một số tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã.

Việc định giá, định giá lại và bán tài sản được thực hiện theo Điều 77 Luật Phục hồi, phá sản 2025. Trường hợp doanh nghiệp không còn tiền hoặc tài sản, chi phí phá sản sẽ do ngân sách nhà nước bảo đảm.

5. Quản lý và sử dụng tiền tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản

Theo khoản 6 và khoản 7 Điều 20 Luật Phục hồi, phá sản 2025:

• Kinh phí tạm ứng chi phí phá sản từ ngân sách nhà nước được bố trí trong dự toán ngân sách hằng năm của Tòa án.
• Việc quản lý, sử dụng và thanh toán được thực hiện theo pháp luật về ngân sách nhà nước và chi phí tố tụng.
• Tiền tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản hoặc tiền thu từ bán tài sản của doanh nghiệp sẽ được gửi vào tài khoản ngân hàng do Tòa án hoặc cơ quan thi hành án dân sự chỉ định để chi trả cho các chi phí liên quan.

Cơ chế quản lý tài chính này giúp đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quá trình giải quyết thủ tục phá sản 2026.

Quy định về chi phí phục hồi, phá sản và tạm ứng chi phí phục hồi, phá sản theo Điều 20 Luật Phục hồi, phá sản 2025 đã thiết lập cơ chế rõ ràng về nguồn chi trả, nghĩa vụ tạm ứng và thẩm quyền quyết định chi phí. Điều này góp phần bảo đảm quá trình giải quyết thủ tục phục hồi hoặc phá sản được thực hiện minh bạch, hiệu quả và đúng pháp luật.

Doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể liên quan cần nắm rõ quy định này khi tham gia các thủ tục pháp lý liên quan đến phá sản 2026, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Hoàng Khanh