Chậm lương, thưởng Tết: Doanh nghiệp có vi phạm pháp luật không?

Cận Tết là thời điểm người lao động trông chờ nhất vào tiền lương và thưởng để chi tiêu, sắm sửa. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp lại chậm chi trả hoặc hẹn lương, thưởng sau Tết. Vậy việc chậm lương, thưởng Tết có trái luật không và doanh nghiệp có bị xử phạt hay không?

1. Doanh nghiệp có được chậm trả lương, thưởng Tết không?

Theo Điều 94 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có nghĩa vụ trả lương đầy đủ, đúng hạn cho người lao động theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động hoặc theo quy chế của doanh nghiệp. Thời điểm trả lương có thể khác nhau giữa các doanh nghiệp nhưng phải đúng như đã cam kết.

Pháp luật chỉ cho phép doanh nghiệp chậm trả lương trong trường hợp bất khả kháng, khi đã áp dụng mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn không thể trả đúng hạn. Ngay cả trong trường hợp này, thời gian chậm trả không được vượt quá 30 ngày (khoản 4 Điều 97 Bộ luật Lao động 2019).

Đối với thưởng Tết, pháp luật lao động hiện hành không bắt buộc doanh nghiệp phải thưởng và cũng không ấn định thời điểm trả thưởng. Việc thưởng Tết được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động hoặc quy chế thưởng do doanh nghiệp ban hành. Vì vậy, doanh nghiệp phải tuân thủ đúng nội dung mà mình đã cam kết.

Chậm lương, thưởng Tết: Doanh nghiệp có vi phạm pháp luật không?

2. Hẹn trả lương, thưởng sau Tết có đúng quy định không?

Với tiền lương, nếu không thuộc trường hợp bất khả kháng thì việc doanh nghiệp hẹn trả lương sau Tết là không phù hợp với quy định của pháp luật, kể cả khi lý do là khó khăn tài chính. Hành vi này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người lao động và tiềm ẩn nguy cơ bị xử phạt.

Đối với thưởng Tết, doanh nghiệp chỉ được hẹn trả sau Tết khi người lao động đồng ý hoặc khi quy chế thưởng đã quy định rõ thời điểm trả thưởng. Nếu doanh nghiệp đơn phương thay đổi thời điểm trả thưởng so với cam kết trước đó thì có thể phát sinh tranh chấp lao động.

Để hạn chế tình trạng chậm lương, thưởng dịp cuối năm, Chỉ thị 30/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu tăng cường kiểm tra, bảo đảm người lao động được chi trả đầy đủ tiền lương, tiền thưởng và nghỉ Tết đúng chế độ.

3. Chậm trả lương, thưởng Tết, doanh nghiệp có bị xử phạt không?

Đối với hành vi chậm trả lương

Theo khoản 4 Điều 97 Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp chậm trả lương cho người lao động có thể bị xử lý như sau:

• Trường hợp chậm lương do bất khả kháng: nếu chậm từ 15 ngày trở lên, doanh nghiệp phải trả thêm tiền lãi trên số tiền lương chậm trả.
• Trường hợp chậm lương không có lý do chính đáng:
  • Bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, tùy theo số lượng người lao động bị ảnh hưởng.
  • Buộc trả đủ tiền lương và tiền lãi do chậm trả, tính theo lãi suất tiền gửi do ngân hàng công bố tại thời điểm xử phạt.

Đối với hành vi chậm trả thưởng Tết

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định xử phạt hành chính đối với hành vi chậm trả thưởng Tết. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng thỏa thuận hoặc quy chế thưởng đã ban hành, người lao động có quyền:

• Khiếu nại trực tiếp đến doanh nghiệp;
• Trường hợp không được giải quyết, có thể gửi đơn khiếu nại đến Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Huỳnh Dương