Các dự án thuộc diện chủ trương đầu tư năm 2026

Việc xác định dự án thuộc diện phải xin chủ trương đầu tư là bước quan trọng trong quá trình triển khai hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Theo quy định mới nhất tại Điều 24 Luật Đầu tư 2025, nhiều loại dự án với quy mô lớn, tác động sâu rộng đến môi trường, xã hội hoặc an ninh quốc gia bắt buộc phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương trước khi triển khai.

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các trường hợp phải thực hiện thủ tục chủ trương đầu tư năm 2026, giúp nhà đầu tư nắm rõ và áp dụng đúng quy định pháp luật.

1. Nhóm dự án có tác động lớn đến tài nguyên đất và môi trường

Theo khoản 1 và khoản 2 Điều 24 Luật Đầu tư 2025, các dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất với quy mô lớn thuộc diện phải xin chủ trương đầu tư. Cụ thể, pháp luật quy định rõ ngưỡng diện tích đối với từng loại đất.

Đối với đất rừng, các dự án chuyển mục đích sử dụng rừng đặc dụng, rừng phòng hộ đầu nguồn hoặc rừng phòng hộ biên giới từ 50 ha trở lên đều phải được chấp thuận. Với rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay, chắn sóng hoặc lấn biển, ngưỡng diện tích là từ 500 ha; còn đối với rừng sản xuất là từ 1.000 ha trở lên. Bên cạnh đó, dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa hai vụ trở lên với quy mô từ 500 ha cũng thuộc diện phải xin chấp thuận.

Các dự án thuộc diện chủ trương đầu tư năm 2026

2. Nhóm dự án có ảnh hưởng lớn đến xã hội và dân cư

Theo khoản 3 Điều 24 Luật Đầu tư 2025, các dự án có yêu cầu di dân, tái định cư với quy mô lớn cũng phải thực hiện thủ tục chủ trương đầu tư.

Cụ thể, nếu dự án làm phát sinh việc di dời từ 10.000 người trở lên tại khu vực miền núi hoặc từ 20.000 người trở lên tại các vùng khác, thì bắt buộc phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét, chấp thuận trước. Đây là cơ chế nhằm bảo đảm ổn định xã hội, quyền lợi của người dân và hạn chế các tác động tiêu cực do di dời dân cư quy mô lớn.

3. Nhóm dự án thuộc lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm

Theo các khoản 4, 5, 6 và 7 Điều 24, nhiều lĩnh vực kinh doanh đặc biệt cũng thuộc diện phải xin chủ trương đầu tư, không phụ thuộc vào quy mô.

Trước hết, các dự án kinh doanh đặt cược, casino (trừ trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài) luôn phải được kiểm soát chặt chẽ. Tiếp theo, các dự án thực hiện trong khu vực di sản văn hóa, đặc biệt là di tích quốc gia hoặc di sản thế giới, cũng cần được chấp thuận nhằm bảo đảm bảo tồn giá trị văn hóa.

Ngoài ra, dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân và dự án của nhà đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực như viễn thông có hạ tầng mạng, trồng rừng, xuất bản, báo chí cũng thuộc diện bắt buộc phải xin chủ trương đầu tư do liên quan đến an ninh, chủ quyền và lợi ích quốc gia.

4. Nhóm dự án có sử dụng đất và ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh

Quy định tại khoản 8 và khoản 9 Điều 24 Luật Đầu tư 2025 nhấn mạnh các dự án có đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất phải thực hiện thủ tục chủ trương đầu tư, đặc biệt khi không thông qua đấu giá hoặc đấu thầu.

Đáng chú ý, các dự án thực hiện tại khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh cũng thuộc diện kiểm soát chặt chẽ.

5. Nhóm dự án liên quan đến biển, đô thị và nhà ở

Theo khoản 10, 11 và 12 Điều 24, các dự án có đề nghị Nhà nước giao khu vực biển hoặc các dự án xây dựng nhà ở, khu đô thị trong trường hợp nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất cũng phải xin chủ trương đầu tư.

Ngoài ra, các dự án thực hiện tại khu vực nội đô lịch sử hoặc khu vực hạn chế phát triển của đô thị loại đặc biệt cũng không phụ thuộc quy mô mà vẫn phải được chấp thuận. Quy định này nhằm bảo đảm quản lý quy hoạch đô thị và bảo tồn giá trị lịch sử.

6. Nhóm dự án hạ tầng, giao thông và công nghiệp quy mô lớn

Từ khoản 13 đến khoản 18 Điều 24 Luật Đầu tư 2025, pháp luật quy định hàng loạt dự án hạ tầng quan trọng thuộc diện phải xin chủ trương đầu tư.

Bao gồm các dự án xây dựng và kinh doanh sân golf; xây dựng hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ số; xây dựng cảng biển lớn, cảng hàng không, sân bay; kinh doanh vận tải hàng không; cũng như các dự án chế biến dầu khí.

Đây đều là các lĩnh vực có tác động lớn đến nền kinh tế do đó cần sự kiểm soát chặt chẽ từ Nhà nước.

7. Các trường hợp đặc biệt khác theo quy định pháp luật

Khoản 19 và khoản 20 Điều 24 mở rộng phạm vi áp dụng đối với các dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ hoặc các dự án có đề xuất áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt khác với quy định chung.

Bên cạnh đó, luật cũng quy định một số trường hợp không áp dụng thủ tục chủ trương đầu tư, chẳng hạn như dự án của cá nhân không cần chấp thuận trước khi giao đất, dự án hạ tầng cụm công nghiệp hoặc một số dự án khai thác khoáng sản theo quy định chuyên ngành.

Có thể thấy, quy định về các dự án thuộc diện phải xin chủ trương đầu tư theo Điều 24 Luật Đầu tư 2025 được xây dựng theo hướng kiểm soát chặt chẽ đối với những dự án có ảnh hưởng lớn đến môi trường, xã hội, quốc phòng và nền kinh tế.

Huỳnh Dương