Các dự án thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư 2026

Trong quá trình triển khai hoạt động đầu tư tại Việt Nam, việc xác định dự án có thuộc diện phải thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư hay không là bước quan trọng giúp nhà đầu tư tuân thủ đúng quy định pháp luật. Điều 26 Luật Đầu tư 2025 đã quy định rõ các trường hợp bắt buộc, không bắt buộc cũng như các tình huống đặc biệt liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định này theo hướng dễ hiểu, có liên kết logic nhằm hỗ trợ nhà đầu tư áp dụng hiệu quả trong năm 2026.

1. Các dự án bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư

Theo khoản 1 Điều 26 Luật Đầu tư 2025, pháp luật xác định rõ hai nhóm dự án bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Trước hết, đó là các dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài. Đây là nhóm chủ thể luôn phải thực hiện thủ tục đăng ký nhằm bảo đảm sự kiểm soát của Nhà nước đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài, cũng như bảo đảm phù hợp với điều kiện tiếp cận thị trường.

Bên cạnh đó, các dự án đầu tư của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật Đầu tư 2025 cũng phải thực hiện thủ tục này. Cụ thể, đây là các tổ chức kinh tế có tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài chiếm trên 50% vốn điều lệ hoặc thuộc các trường hợp có yếu tố chi phối từ phía nhà đầu tư nước ngoài.

Các dự án thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư 2026

2. Các dự án không thuộc diện phải đăng ký đầu tư

Ngược lại, khoản 2 Điều 26 Luật Đầu tư 2025 quy định một số trường hợp không bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Trước hết là các dự án đầu tư của nhà đầu tư trong nước. Đây là nhóm chủ thể được đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư trong nước.

Tiếp theo là các dự án của tổ chức kinh tế không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 20, tức là các tổ chức kinh tế không bị chi phối bởi nhà đầu tư nước ngoài. Những tổ chức này được áp dụng cơ chế tương tự như nhà đầu tư trong nước.

Ngoài ra, hoạt động đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế cũng không phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

3. Mối liên hệ giữa đăng ký đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư

Khoản 3 Điều 26 Luật Đầu tư 2025 làm rõ mối quan hệ giữa thủ tục đăng ký đầu tư và thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư.

Theo đó, đối với các dự án thuộc diện phải xin chủ trương đầu tư theo Điều 24, nhà đầu tư trong nước hoặc tổ chức kinh tế không thuộc diện phải đăng ký đầu tư vẫn có thể triển khai dự án sau khi đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư.

4. Trường hợp đăng ký đầu tư theo nhu cầu của nhà đầu tư

Một điểm đáng chú ý tại khoản 4 Điều 26 là pháp luật cho phép nhà đầu tư chủ động lựa chọn việc thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư trong một số trường hợp không bắt buộc.

Cụ thể, đối với các dự án của nhà đầu tư trong nước hoặc tổ chức kinh tế không thuộc diện bắt buộc, nếu có nhu cầu, nhà đầu tư vẫn có thể đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Việc này có thể giúp tăng tính minh bạch, thuận lợi trong quá trình quản lý, huy động vốn hoặc thực hiện các giao dịch liên quan đến dự án.

5. Quy định về điều kiện, thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Khoản 5 Điều 26 Luật Đầu tư 2025 giao Chính phủ quy định chi tiết về điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp và điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, cũng như nội dung của loại giấy tờ này.

Có thể thấy, quy định về các dự án thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo Điều 26 Luật Đầu tư 2025 đã phân định rõ ràng giữa trường hợp bắt buộc và không bắt buộc, đồng thời cho phép nhà đầu tư linh hoạt lựa chọn trong một số tình huống.

Huỳnh Dương