Bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng Internet

I. Lời mở đầu:

 Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nơi mà khoa học kỹ thuật phát triển từng ngày – điều chưa từng xuất hiện trong lịch sử nhân loại.  Cuộc sống của con người ngày càng được cải thiện nhờ công nghệ hiện đại từ sinh hoạt hằng ngày đến học tập, công việc… Những tiện ích mà khoa học công nghệ mang đến cho con người không thể đếm xuể và không có ai có thể phủ nhận điều đó.

Tuy nhiên, mọi vấn đề đều có tính hai mặt của nó. Công nghệ tốt là thếnhưng cách con người sử dụng nó để phục vụ cuộc sống luôn có những mặt trái, đi ngược lại kỳ vọng, ước muốn ban đầu của người phát minh ra chúng. An ninh thông tin đang là một trong những vấn đề nóng nhất của hầu hết các quốc giagia sống trong thế giới hiện đại ngày nay.Từ đó, một yêu cầu khác được đặt thành phòng, chống vi phạm luật trên không gian mạng.

Hiện nay, ngày càng có rất nhiều vụ đánh cắp, lộ, lọt thông tin cá nhân ra bên ngoài. Dẫn đến tình trạng mua bán, chuyển nhượng trái phép thông tin cá nhân đã được nhắc đến trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Vậy thông tin cá nhân là gì? Không gian mạng là gì? Và những vấn đề xoay quanh về việc an toàn thông tin trên không gian mạng là điều mà nhiều người cần quan tâm và bàn luận.

II. Thông tin cá nhân là gì, không gian mạng là gì?

1. Thông tin cá nhân là gì?

 Căn cứ vào khoản 5 Điều 3 Nghị định số 64/2007/NĐ-CP:

Thông tin cá nhân là thông tin đủ để xác định chính xác danh tính một cá nhân, bao gồm ít nhất nội dung trong những thông tin sau đây: họ tên, nghề nghiệp, chức danh, địa chỉ liên hệ, địa chỉ thư điện tử, số điện thoại, số chứng minh nhân dân, căn cước công dân, số hộ chiếu. Những thông tin thuộc bí mật cá nhân gồm có hồ sơ y tế, hồ sơ nộp thuế, số thẻ bảo hiểm xã hội, số thẻ tín dụng và những bí mật cá nhân khác.

2. Không gian mạng là gì?

 Căn cứ vào khoản 3 Điều 2 Luật an ninh mạng 2018, định nghĩa như sau:

Không gian mạng là mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu; là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.

III. Thông tin cá nhân trên không gian mạng là gì?

 Từ việc hiểu rõ về định nghĩa của thông tin cá nhân và không gian mạng, Thông tin cá nhân trên không gian mạng có thể được hiểu là những thông tin liên quan đến bản thân mình mà chúng ta chia sẻ trên các loại như mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu (trang web, mạng xã hội, ứng dụng di động, email, tin nhắn, v.v.)

IV. Tại sao phải bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng

 Thông tin cá nhân là tài sản riêng của mỗi người được pháp luật nghiêm khắc bảo vệ, nhưng hiện nay đang trở thành “mồi thơm” mà kẻ xấu tìm đủ cách khai thác và chiếm đoạt cho nhiều mục đích khác nhau.

Trong không gian mạng, thông tin cá nhân của bạn có thể bị lộ và sử dụng sai mục đích. Thông tin cá nhân của bạn bao gồm tên, địa chỉ, số điện thoại, địa chỉ email, CMND, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, v.v. Nếu thông tin này bị rò rỉ, kẻ xấu có thể lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc làm những việc trái pháp luật khác. Thông tin cá nhân của bạn cũng có thể được sử dụng để gửi thư rác, thư rác hoặc tin nhắn quảng cáo không được yêu cầu. Vì vậy, việc bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng là rất quan trọng.

V. Tình hình vi phạm pháp luật về quyền bảo mật thông tin trên không gian mạng

 Tình hình vi phạm pháp luật về quyền bảo mật thông tin trên không gian mạng ở Việt Nam là một vấn đề nghiêm trọng.

 An ninh mạng ở nước ta từng bước được quan tâm, đầu tư và phát triển, xác thực thiết lập công cụ trong Chiến lược an ninh mạng và có thể được cơ chế hóa trong hệ thống luật pháp: Bộ lụật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017, Luật an ninh mạng năm 2018, Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, Luật Giao dịch điện tử năm 2005... Tuy nhiên, do những diễn đàn phức tạp của tình hình thế giới, khu không gian và trong nước, đặc biệt hoạt động buôn bán dữ liệu cá nhân trên khắp các trang mạng xã hội.

- Đời sống riêng tư bị xâm phạm: bí mật cá nhân, bí mật gia đình bị tiết lộ, sử dụng trái phép. Các hành vi xâm phạm, vi phạm tập trung vào quan hệ tình cảm, hôn nhân, đời sống tình dục, giới tính. Có những fanpage, trang thông tin có nhiều triệu lượt người theo dõi đăng tải clip "nóng". Hoặc tin một số ca sĩ, nghệ sĩ bị tiết lộ clip “nóng” hoặc có quan hệ đồng giới.

- Thông tin cá nhân bị đánh cắp, tiết lộ trái phép, trở thành tài sản bị mua bán tràn lan làm tiềm ẩn nhiều nguy cơ, rủi ro cho cá nhân: Sản phẩm được rao bán nhiều nhất là Thông tin cá nhân như tên tuổi, chức vụ,  số điện thoại của giám đốc các doanh nghiệp trên toàn quốc; khách hàng VIP mua chung cư cao cấp, mua bảo hiểm, xe hơi, vàng bạc, chứng khoán… Ví dụ: Ngày nay, nhiều người dùng Internet chỉ cần lên mạng tìm kiếm “Mua thông tin khách hàng”, thì chưa đầy 1 giây đã xuất hiện hàng nghìn địa chỉ rao bán với đầy đủ các loại thông tin, với giá trị từ vài triệu đến vài chục triệu đồng.

- Xuất hiện nhiều sản phẩm, dịch vụ theo dõi, thám tử trái phép, xâm phạm TTCN, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình. Vào tháng 5/2014, Công ty TNHH Công nghệ Việt Hồng (Thanh Xuân, Hà Nội) bị phát hiện đã sử dụng phần mềm Ptracker để theo dõi khoảng 14.140 tài khoản qua điện thoại bằng cách ghi âm, nghe lén cuộc thoại, định vị, quay phim, chụp ảnh, xem tin nhắn… để thu lời bất chính.

VI. Kết Luận:

 Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác đang phải đối phó với nhiều nguy cơ, thách thức, hiểm họa từ không gian mạng, trực tiếp đe dọa đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Đặc biệt, trong thời gian gần đây là tình trạng lộ lọt chiếm đoạt thông tin, dữ liệu cá nhân, gây nhiều tác hại cho công dân và xã hội. Để đối phó với những rủi ro này, cần có sự kết hợp giữa các giải pháp an ninh mạng hiện đại, chính sách bảo mật mạnh mẽ và việc nâng cao nhận thức về pháp luật, cách thức để tự bảo vệ bản thân tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra.