Ai có thẩm quyền cấp Sổ đỏ lần đầu từ 31/01/2026? Quy định mới cần biết

Từ ngày 31/01/2026, quy định về thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu (Sổ đỏ lần đầu) chính thức được điều chỉnh theo Nghị định mới. Việc thay đổi này tác động trực tiếp đến cá nhân, tổ chức khi thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, đòi hỏi người sử dụng đất cần nắm rõ để nộp hồ sơ đúng cơ quan có thẩm quyền.

1. Quy định mới về thẩm quyền cấp Sổ đỏ lần đầu từ 31/01/2026

Theo khoản 2 Điều 14 Nghị định 49/2026/NĐ-CP, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận được tổ chức lại theo hướng gắn với cơ quan, người có thẩm quyền quyết định về đất đai. Việc phân định mới nhằm giảm chồng chéo, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

Ai có thẩm quyền cấp Sổ đỏ lần đầu từ 31/01/2026? Quy định mới cần biết

2. Cơ quan có thẩm quyền cấp Sổ đỏ theo quy định mới

Từ ngày 31/01/2026, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu được xác định như sau:

• Cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh thực hiện cấp Giấy chứng nhận hoặc xác nhận thay đổi đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền quyết định của cấp tỉnh, như giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất.
• Chủ tịch UBND cấp xã cấp Giấy chứng nhận hoặc xác nhận thay đổi đối với các trường hợp do cấp xã quyết định, bao gồm giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất và xác định lại diện tích đất ở.
• Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện cấp Sổ đỏ lần đầu, xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đã cấp và đăng ký đất đai đối với các trường hợp còn lại không thuộc thẩm quyền trực tiếp của cấp tỉnh hoặc cấp xã.

Trước thời điểm 31/01/2026, theo Luật Đất đai 2024 và Nghị định 151/2025/NĐ-CP, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận lần đầu chủ yếu được phân định theo đối tượng sử dụng đất. Theo đó, UBND cấp tỉnh cấp Giấy chứng nhận cho các tổ chức, còn UBND cấp xã cấp cho cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng dân cư.

Với cách tiếp cận này, phần lớn hồ sơ đăng ký Sổ đỏ lần đầu của cá nhân thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND cấp xã.

3. Trách nhiệm của Nhà nước đối với người sử dụng đất

Theo Điều 15 Luật Đất đai 2024, Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, bao gồm: tạo điều kiện chuyển đổi nghề cho người trực tiếp sản xuất nông nghiệp không còn đất sản xuất; cấp Giấy chứng nhận khi đủ điều kiện; thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất; tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật đất đai; và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai theo quy định.

Huỳnh Dương