Từ ngày 01/8/2026, không còn chuyện “vừa dự Tòa vừa cầm điện thoại”

Trong thời đại công nghệ số, đồng hồ điện tử hay máy tính xách tay là những công cụ quen thuộc hỗ trợ công việc gần như không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, không phải không gian nào cũng cho phép sử dụng các thiết bị này một cách tự do, đặc biệt là tại Phòng xử án – nơi thể hiện tính trang nghiêm và quyền lực của hoạt động tư pháp. Từ ngày 01/8/2026, theo Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC của Tòa án nhân dân tối cao chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước tiến thay đổi đáng chú ý trong việc bảo đảm trật tự, an toàn và tính nghiêm minh của các phiên tòa.

1. Cơ sở pháp lý

Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC

2. Có phải cấm tuyệt đối việc mang thiết bị điện tử vào Tòa án không ?

Theo khoản 3 Điều 4 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC quy định như sau:

“Người tham dự, người tham gia phiên tòa, phiên họp không được mang các thiết bị truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ hoặc trao đổi thông tin, dữ liệu số như điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh và các thiết bị có chức năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử vào phòng xử án, trừ trường hợp được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp cho phép”.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định việc sử dụng các thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, phục vụ xét xử trực tuyến hoặc ghi âm, ghi hình chỉ được thực hiện theo sự điều hành và cho phép của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa. Điều đáng lưu ý là Thông tư không cấm tuyệt đối việc mang hoặc sử dụng thiết bị điện tử trong phòng xử án.

Đối với các trường hợp cần sử dụng thiết bị điện tử để phục vụ cho hoạt động tố tụng, tra cứu tài liệu, chứng cứ, xét xử trực tuyến hoặc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, người tham gia phiên tòa vẫn có thể sử dụng thiết bị nếu được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa cho phép và phải tuân theo sự điều hành của Hội đồng xét xử. Quy định này, cho thấy Tòa án vẫn tạo điều kiện cho việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động xét xử nhưng đồng thời đặt ra cơ chế kiểm soát nhằm bảo đảm trật tự và đúng quy định pháp luật.

Từ ngày 01/8/2026, không còn chuyện “vừa dự Tòa vừa cầm điện thoại”

3. Vì sao lại có quy định như vậy

Có thể nhiều người sẽ cho rằng quy định trên là quá chặt chẽ, quá khắt khe trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển như hiện nay. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý và thực tiễn xét xử, đây là một quy định cần thiết. Việc hạn chế mang các thiết bị điện tử giúp đảm bảo tính trang nghiêm của phiên tòa. Phiên tòa là nơi thực hiện quyền tư pháp của Nhà nước, đòi hỏi mọi người tham gia phải tuân thủ nghiêm nội quy và giữ thái độ tôn trọng Hội đồng xét xử. Việc sử dụng điện thoại để nghe gọi, nhắn tin hoặc ghi hình tùy tiện có thể làm gián đoạn quá trình xét xử và ảnh hưởng đến không khí nghiêm túc của phiên tòa. Bên cạnh đó, quy định này góp phần bảo vệ bí mật thông tin và quyền riêng tư của các đương sự, bị cáo, người làm chứng và những người tham gia tố tụng khác. Trong nhiều vụ án, tài liệu, chứng cứ hoặc lời khai có tính chất nhạy cảm; việc ghi âm, ghi hình hoặc phát tán trái phép có thể ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên cũng như tiến trình giải quyết vụ án.

Kết luận

Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC không đơn thuần là một quy định về việc mang điện thoại hay máy tính xách tay vào phòng xử án mà còn thể hiện quyết tâm xây dựng một hệ thống môi trường xét xử có sự tôn nghiêm, nghiêm minh, chuyên nghiệp và an toàn. Trong thời đại chuyển đổi số, công nghệ là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động tư pháp, nhưng việc sử dụng công nghệ phải được đặt trong khuôn khổ pháp luật. Chỉ khi mọi chủ thể tham gia phiên tòa đều tuân thủ nội quy và tôn trọng quy trình tố tụng thì mới góp phần đảm bảo công lý được thực thi một cách khách quan, thỏa đáng, minh bạch và đúng pháp luật.

Thanh Thúy