Tổng hợp điểm mới Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC chế độ kế toán doanh nghiệp

Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, thay thế hoàn toàn Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thông tư bắt đầu áp dụng cho năm tài chính từ 01/01/2026, tạo nên sự điều chỉnh lớn trong khung pháp lý kế toán hiện hành.

Thông tư 99/2025/TT-BTC tập trung quy định rõ hơn về hệ thống tài khoản, phương pháp chứng từ – ghi sổ, chuyển đổi báo cáo tài chính và cách trình bày thông tin kế toán. Một số nội dung đáng chú ý gồm:

1. Tăng cường quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ

Tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp phải xây dựng quy chế quản trị và cơ chế kiểm soát nội bộ nhằm phân định chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm giữa các bộ phận liên quan đến nghiệp vụ kinh tế phát sinh.

2. Chuyển đổi báo cáo tài chính lập bằng ngoại tệ sang đồng Việt Nam

Khoản 3 Điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC bổ sung quy định mới về phương pháp chuyển đổi báo cáo tài chính lập bằng ngoại tệ sang Đồng Việt Nam. Cụ thể:

• Vốn chủ sở hữu được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày góp vốn
• Chênh lệch đánh giá lại tài sản được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày đánh giá
• Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, các quỹ trích từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối phát sinh trong từng kỳ được quy đổi ra Đồng Việt Nam bằng cách tính toán theo các khoản mục của Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
• Các khoản mục thuộc Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ được quy đổi ra Đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch.

Tổng hợp điểm mới Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC chế độ kế toán doanh nghiệp

3. Điều chỉnh hệ thống tài khoản kế toán

Tại Phụ lục II của Thông tư 99/2025/TT-BTC có cập nhật về một số nội dung của hệ thống tài khoản kế toán như sau:

* Bổ sung tài khoản 215 – Tài sản sinh học

• 2151 - Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ
• 21511 - Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ chưa đạt đến giai đoạn trưởng thành
• 21512 - Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ đạt đến giai đoạn trưởng thành
• 215121 - Nguyên giá
• 215122 - Giá trị khấu hao lũy kế
• 2152 - Súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần
• 2153 - Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần

* Thay đổi tên tài khoản

• Tài khoản 112 – Tiền gửi không kỳ hạn
• Tài khoản 155 – Sản phẩm
• Tài khoản 158 – Nguyên liệu, vật tư tại kho bảo thuế
• Tài khoản 242 – Chi phí chờ phân bổ
• Tài khoản 244 – Ký quỹ, ký cược
• Tài khoản 419 – Cổ phiếu mua lại của chính mình

* Bổ sung tài khoản chi tiết 82112 – ghi nhận chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.

4. Ban hành quy chế hạch toán kế toán

Doanh nghiệp phải ban hành quy chế hạch toán kế toán trong các trường hợp sau đây:

• Thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung về biểu mẫu chứng từ kế toán
• Sửa đổi, bổ sung về tên, số hiệu, kết cấu và nội dung phản ánh của các tài khoản kế toán
• Thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung về biểu mẫu sổ kế toán
• Bổ sung thêm các chỉ tiêu của Báo cáo tài chính

5. Thay đổi về báo cáo tài chính

Một số nội dung mới nổi bật

• Bảng cân đối kế toán được đổi tên thành Báo cáo tình hình tài chính theo Điều 17 Thông tư 99/2025/TT-BTC;
• Bổ sung và cập nhật chỉ tiêu nhằm phản ánh bản chất giao dịch minh bạch hơn;
• Phần mềm kế toán sử dụng từ 01/01/2026 phải đáp ứng yêu cầu bảo mật, lưu trữ và kiểm tra dữ liệu;
• Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế toàn bộ Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây, thống nhất chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp.

Thông tư 99/2025/TT-BTC mang đến nhiều thay đổi quan trọng về tài khoản kế toán, chứng từ, báo cáo tài chính và cơ chế chuyển đổi ngoại tệ. Doanh nghiệp cần sớm rà soát quy trình kế toán, cập nhật hệ thống phần mềm, đào tạo nhân sự để đảm bảo tuân thủ và áp dụng hiệu quả từ năm tài chính 2026.

Huỳnh Dương