Khai Tử Lệ Phí Môn Bài Từ 2026: Cởi Trói Hành Chính, Mở Đường Cho Kinh Tế Tư Nhân

Quốc hội khóa XV vừa thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 vào ngày 17/5/2025, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi quyết định bãi bỏ hoàn toàn lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026 lệ phí môn bài – khoản nộp ngân sách từng được coi là “bắt buộc mặc định” với mọi tổ chức, cá nhân kinh doanh – sẽ chính thức bị xóa bỏ. Động thái này không chỉ xóa bỏ gánh nặng tài chính thường niên mà còn góp phần tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường, đặc biệt đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Việc chấm dứt thu lệ phí môn bài là kết quả của quá trình rà soát toàn diện hệ thống thu lệ phí, phí, nhằm hướng tới một khung pháp lý minh bạch và công bằng hơn. Theo Điều 10 của Nghị quyết 198/2025/QH15, các tổ chức, cá nhân kinh doanh sẽ không còn phải khai nộp loại lệ phí này, đồng thời được hưởng thêm nhiều chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.

Cụ thể, thu nhập phát sinh từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm đầu hoạt động. Trong bốn năm tiếp theo, số thuế phải nộp tiếp tục được giảm 50%. Các khoản lợi tức từ chuyển nhượng cổ phần hay góp vốn vào doanh nghiệp sáng tạo cũng không chịu thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc thuế thu nhập cá nhân. Chính sách ưu đãi thuế này được kỳ vọng sẽ thu hút mạnh mẽ nguồn lực đầu tư, khuyến khích các công ty khởi nghiệp gia tăng hoạt động nghiên cứu và phát triển.

Không chỉ dành cho khởi nghiệp, Nghị quyết 198/2025/QH15 còn mở rộng ưu đãi cho chuyên gia, nhà khoa học hợp tác với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Thu nhập từ tiền lương, thù lao của những đối tượng này sẽ được áp dụng chính sách miễn giảm thuế tương tự, giúp thu hút nhân lực chất lượng cao vào các trung tâm nghiên cứu và vườn ươm công nghệ. Đồng thời, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) khi lần đầu thành lập sẽ được miễn toàn bộ thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm đầu tiên, tạo điều kiện để họ ổn định hoạt động và mở rộng sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, chi phí đào tạo và tái đào tạo nhân lực trong chuỗi cung ứng cũng được xem xét đưa vào chi phí được trừ tính thuế. Điều này khuyến khích mối liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp lớn và SME, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho toàn ngành. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau ngày 1/1/2026 sẽ chuyển từ phương thức khoán thuế sang kê khai theo luật quản lý thuế, góp phần minh bạch hóa thu nhập và phân bổ công bằng trách nhiệm thuế giữa các thành phần kinh tế.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội và Chính phủ được thể hiện qua Nghị quyết 138/NQ-CP năm 2025, trong đó Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, sửa đổi Luật Phí và Lệ phí để đảm bảo quy định về bãi bỏ lệ phí môn bài được thống nhất và khả thi. Đây là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm đồng bộ của các cơ quan lập pháp và hành pháp nhằm hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp.

Việc xóa bỏ lệ phí môn bài cùng với hàng loạt chính sách ưu đãi thuế thể hiện rõ định hướng của Quốc hội và Chính phủ trong việc thiết lập một khung thể chế mới, phù hợp với nền kinh tế thị trường hiện đại, giảm thiểu can thiệp hành chính và kích hoạt tinh thần doanh nhân trong xã hội. Động thái này cũng đặt dấu chấm hết cho một loại phí mang tính hình thức, mở đường cho một giai đoạn phát triển mới – nơi môi trường kinh doanh trở nên linh hoạt, thông thoáng và giàu động lực đổi mới hơn bao giờ hết.Với việc bãi bỏ lệ phí môn bài, chi phí tuân thủ pháp luật của các chủ thể kinh doanh giảm đáng kể, tạo cơ hội đầu tư và đổi mới. Khi những rào cản tài chính dần được gỡ bỏ cùng với hệ thống ưu đãi thuế, khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam được kỳ vọng sẽ bứt phá, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Tác giả: Thiên Thanh